Odrzucenie spadku za małoletnich
W tym wpisie dowiedzą się Państwo jak odrzucić spadek za małoletnie dziecko. Na temat samego zaś odrzucenia spadku – pisaliśmy tutaj: https://kancelaria-madon.pl/odrzucenie-spadku-po-nowelizacji-z-listopada-2023r/ Jeżeli oboje rodzice – odrzucają spadek jednocześnie za wszystkie swoje małoletnie dzieci, co do których posiadają władze rodzicielską – mogą udać się bezpośrednio do notariusza w celu odrzucenia spadku za małoletnich. Jeśli jednak nie mogą odrzucić spadku jednocześnie za wszystkie swoje małoletnie dzieci, co do których posiadają władze rodzicielską albo tej władzy nie posiadają – muszą złożyć wniosek do sądu o wyrażenia zgody na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, czyli wniosek na wyrażenie zgodny na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego. WAŻNE! Zgoda sądu opiekuńczego na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego nie stanowi oświadczenia o odrzuceniu spadku. Dopiero po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego, rodzice muszą złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka, albo u notariusza, albo w sądzie. Jaki jest termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku przez małoletniego? Taki sam jak dla wszystkich – 6 miesięcy. Z tym zastrzeżeniem, że w przypadku osób małoletnich termin do składania oświadczenia rozpocznie swój bieg z chwilą uzyskania przez ich przedstawicieli ustawowych wiedzy o powołaniu do spadku. Co ważne, zgodnie z art. 1015 §12 Kodeksu cywilnego, jeżeli do złożenie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymagana jest zgoda sądu – bieg terminu do złożenia oświadczenia ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania sądowego w przedmiocie udzielenia zgody. Do jakiego sądu wystąpić o zgodę? Co do zasady – do Sądu opiekuńczego. Niemniej jednak, zgodnie z art. 641 §2 Kodeksu postępowania cywilnego z chwilą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, wniosek o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka (zgoda na odrzucenie spadku w imieniu dziecka) złożony do sądu opiekuńczego, przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi spadku. Innymi słowy, od momentu wszczęcia postępowania o stwierdzanie nabycia spadku po zmarłym – zgodę na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego wydaje już sąd spadku. Jeśli do odrzucenia spadku za małoletniego wymagana jest zgoda Sądu i już ją uzyskaliśmy – to teraz powinniśmy w imieniu małoletniego złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku. Możemy je złożyć albo w sądzie albo u notariusza. W jakim sądzie można złożyć oświadczenie od odrzuceniu spadku za małoletniego? Właściwy będzie sąd rejonowy, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. W myśl jednak art. 640 §2 Kodeksu postępowania cywilnego, oświadczenie o odrzuceniu spadku może być złożone w sądzie spadku jeśli uprzednio zostało wszczęte postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Odrzucenie spadku za małoletniego u notariusza Zgodnie z nowelizacja przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz Kodeksu cywilnego, rodzice mogą złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka bez uzyskiwania zgody sądu rodzinnego. Aby jednak móc odrzucić spadek w imieniu małoletniego bez zgody sądu przedstawiciel ustawowy musi spełniać następujące warunki: Innymi słowy, jeżeli ojciec odrzuca spadek po swojej matce (babce dziecka) i ma dwoje dzieci, to oboje te dzieci muszą odrzucić spadek – czyli ojciec musi odrzucić spadek za oboje swoich dzieci. Jeżeli jednak jedno z tych dzieci jest pełnoletnie to najpierw będzie musiało odrzucić spadek dziecko pełnoletnie, aby ojciec mógł odrzucić spadek w imieniu dziecka niepełnoletniego. Powyższe warunki nie musza być spełnione, jeżeli przed złożeniem oświadczenia zostało wydane zezwolenie sądu na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka w postaci odrzucenia spadku. Złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku przed notariuszem wymagane dokumenty: Oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego rodzice przy zachowaniu powyższych warunków mogą złożyć u notariusza lub w sądzie.
Standardy ochrony małoletnich
W dniu 15 lutego 2024r. weszła w życie ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1606), która m.in. dodała nowy Rozdział 4b. STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH do ustawy z dnia 13 maja 2016r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Zawarty w ww. Rozdziale nowy art. 22b ustanawia obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich. Zgodnie bowiem z nowym przepisem art. 22b pkt 1 ww. ustawy – standardy musi wprowadzić każdy organ zarządzający: A zatem każda ww. jednostka jest zobligowana do przygotowania i wprowadzenia w życie procedur, opartych na przedmiotowych standardach, przy czym przez organ zarządzający jednostką systemu oświaty, o którym mowa w ww. art. 22b pkt 1 ww. ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym należy rozumieć dyrektora jednostki systemu oświaty, czyli przede wszystkim dyrektora szkoły lub przedszkola. Standardy ochrony dzieci przed krzywdzeniem, to cztery zasady, których przyjęcie i wdrożenie ma sprawić, że dana jednostka organizacyjna będzie bezpieczna dla dzieci. Wdrożenie standardów oznacza, że każda zatrudniona osoba potrafi zidentyfikować sytuacje, w których bezpieczeństwo dziecka jest zagrożone. Ponadto każdy pracownik takiej jednostki powinien także wiedzieć, jakie działania podjąć, aby zapewnić dzieciom bezpieczeństwo. Przedmiotowe zasady to mianowicie: Standard 1. Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem: podmiot ustanowił i wdrożył politykę ochrony dzieci przed krzywdzeniem, polityka jest dostępna Standard 2. Personel posiada wiedzę na temat ochrony dzieci przed krzywdzeniem: podmiot monitoruje, uczy i angażuje pracowników i współpracowników (w tym wolontariuszy) w celu zapobiegania krzywdzeniu dzieci, Standard 3. Procedury podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego: pomiot wypracował procedury i wyznaczył osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, zawiadamianie sądu opiekuńczego oraz osoby odpowiedzialne za wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”. Standard 4. Monitoring i okresowa weryfikacja: podmiot określił zasady i dokonuje okresowej weryfikacji zgodności przyjętych działań z przyjętymi standardami. Co istotne – zgodnie z treścią art. 22b pkt 2 ww. ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich – obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich ma także organizator działalności oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, resocjalizacyjnej, religijnej, artystycznej, medycznej, rekreacyjnej, sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich. Jeżeli zatem gmina organizuje dowóz dzieci do szkoły i zapewnia opiekę nad dziećmi podczas przewozu to jest organizatorem działalności oświatowej i to również w sytuacji, gdy dowóz dzieci do szkół realizowany jest przez podmiot zewnętrzny, w szczególności wyłoniony w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie zamówienia publicznego. Podmiot zewnętrzny, który wykonuje usługę dowozu dzieci do szkoły, nie jest organizatorem działalności oświatowej (ani podmiotem zarządzającym jednostką systemu oświaty). A zatem gmina, będąc organizatorem działalności oświatowej – w związku z organizacją przewozu dzieci do szkół wraz z zapewnieniem im opieki podczas przewozu – powinna opracować i wdrożyć Standardy Ochrony Małoletnich. Co istotne – należy pamiętać, że niedopełnienie obowiązku wprowadzenia Standardów Ochrony Małoletnich będzie podlegało karze grzywny. Stwierdzenie niewprowadzenia standardów grozi karą grzywny w wysokości 250 zł. Jednak w razie ponownego stwierdzenia niewykonania obowiązku wprowadzenia standardów, sprawca, podlega karze grzywny nie niższej niż 1000 zł – a to zgodnie z art. 23b ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym. Podmioty, o których mowa powyżej, mają obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, tj. do dnia 15 sierpnia 2024r. W razie gdyby potrzebowali Państwo pomocy w powyższej tematyce – zapraszamy do kontaktu z Kancelarią !
Ochrona wizerunku dziecka
Zdjęcie Twojego dziecka zostało opublikowane w Internecie bez Twojej zgody ? Jesteś podmiotem, który organizuje np. imprezę sportową i chce publikować zdjęcia dzieci biorących w niej udział? Oto kilka podstawowych informacji, które pomogą zrozumieć temat ochrony wizerunku dziecka. Wstęp Wizerunek jest dobrem prawnie chronionym, co wynika wprost z brzmienia art. 23 Kodeksu cywilnego (Art. 23 KC: Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.). Wizerunek podlega ochronie na podstawie przepisów zawartych w Kodeksie cywilnym, w Ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a także w Ustawie o ochronie danych osobowych. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: „Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Kto decyduje o wizerunku dziecka? Choć wizerunek przynależy do każdego człowieka, a zatem też i do dziecka, to prawo do decydowania o wizerunku dziecka mają najczęściej rodzice (opiekunowie prawni). Wynika to z faktu, że dziecko, nie posiadając pełnej zdolności do czynności prawnych, a zatem nie może samodzielnie rozporządzać swoimi prawami, w tym decydować np. o rozpowszechnieniu swojego wizerunku. Do kiedy to rodzice decydują o udostępnianiu wizerunku dziecka, a od kiedy to małoletni może sam decydować w tym zakresie? Od 13. roku życia osoby niepełnoletnie mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych, a zatem mogą dokonywać pewnych czynności prawnych we własnym zakresie (Art. 15. KC : Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo). Z tego też względu np. na Facebook-u konto założyć może osoba, która ukończyła 13 lat, a na Youtube – 16 lat. To czy nastolatek może sam decydować o rozpowszechnianiu swojego wizerunku – zależy od tego jakie konsekwencji/ skutki będzie za sobą pociągało to rozpowszechnienie. Przykładowo, jeżeli wizerunek byłby rozpowszechniany wyłącznie w mediach społecznościowych lub na stronie internetowej np. klubu sportowego, ośrodka kultury i sportu, biblioteki – to można uznać zgodę nastolatka za wystarczającą. Jeżeli jednak mowa o publikacjach komercyjnych, jak np. reklama – to wymagana jest zgoda rodziców. Innymi słowy, wszystko zależy od zasięgu (tzw. pól eksploatacji) oraz czasu przetwarzania. Reasumując, biorąc pod uwagę w/w przepis art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim – zanim upublicznimy w jakikolwiek sposób wizerunek osoby niepełnoletniej warto, przede wszystkim w przypadku publikacji komercyjnych -zadbać o zgodę rodziców. Zgoda jednego czy obojga rodziców? Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka (Art. 97 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania). Wszystko wydaje się proste, dopóki pomiędzy rodzicami nie dochodzi do rozbieżności zdań odnośnie rozpowszechniania wizerunku dziecka. W tym wypadku również po uwagę wziąć należy zasięg takiej publikacji i jej charakter. W tym kontekście należy się odnieść do treść art. 97 §2 KRO – Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy”. Jeżeli chodzi o publikację zdjęć z wycieczek szkolnych, festynów, zawodów, konkursów- to nie wydaje się być zasadnym uznanie takiej publikacji za tzw. „istotne sprawy dziecka”, a zatem w takich wypadkach za wystraczającą należy uznać zgodę jednego rodzica. Problem zaczyna się w przypadku sprzeciwu drugiego rodzica. Jeżeli jeden z rodziców sprzeciwia się publikacji wizerunku dziecka, to ani drugi z rodziców, ani żadna instytucja, mimo zgody jednego z rodziców – nie mogą rozpowszechniać wizerunku dziecka. W przypadku komercyjnego użycia wizerunku dziecka (prasa, reklama) – zawsze wymagana jest zgoda obojga rodziców / opiekunów prawnych. W sytuacji konfliktu pomiędzy rodzicami decyzję podejmuje sąd rodzinny. Kiedy można opublikować wizerunek dziecka bez uzyskania zgody na publikację? Art. 81 ust. 1 zd.2 oraz ust.2 ustawy o prawie autorskim -wskazuje na wyjątki, tj. sytuacje, kiedy nie jest konieczne uzyskanie zgody pełnoletniej osoby, której wizerunek widoczny jest na zdjęciu lub zgody rodzica na rozpowszechnienie wizerunku dziecka. Mowa o następujących przypadkach: 1) gdy osoba otrzymała zapłatę za pozowanie, Przyjęcie zapłaty za pozowanie, uważane jest za domniemaną zgodę na rozpowszechnianie wizerunku danej osoby. Niemniej jednak , w przypadku wyraźnego zastrzeżenia osoby pozującej o braku zgody na rozpowszechnianie takiego zdjęcia, jego rozpowszechnianie jest bezprawne. Należy jednak pamiętać, że zezwolenie uzyskane na podstawie tego wyjątku nie zabezpiecza publikującego przed ewentualnymi roszczeniami dotyczącymi ochrony dóbr osobistych. Chodzi o przypadek kiedy wizerunek zostałby wykorzystany w sposób, który naruszałby prywatność, godność, czy dobre imię dziecka. Mimo zapłaty wynagrodzenia, taka publikacja daje podstawy do występowania z roszczeniami z tytułu naruszenia dóbr osobistych. 2) gdy mowa o wizerunku osoby powszechnie znanej, , jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych, W przypadku dzieci mowa tu np. o zdjęciu niepełnoletniej aktorki na planie filmowym lub podczas premiery, albo młodego sportowca na zawodach. Należy jednak pamiętać, że wyjątek ten dotyczy sytuacji związanych z pełnieniem funkcji publicznych, a contrario nie dotyczy tych samych osób w sytuacjach prywatnych. 3) gdy osoba stanowi jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza. Przykład – fotograf, który zrobi zdjęcie starówki miasta, a w kadr „weszła mu” wycieczka szkolna – nie musi uzyskiwać zgody rodziców wszystkich uwiecznionych dzieci. Podobnie w przypadku zdjęć ze szkolnych imprez. Powyższy wyjątek nie dotyczy jednak sytuacji, gdy zdjęcie podpiszemy danymi dzieci. Podpisując zdjęcie imionami i nazwiskami dzieci – umożliwiamy ich identyfikację, zaś wszelkie informacje, pozwalające zidentyfikować konkretne osoby – stanowią dane osobowe, a zatem w grę wchodzą regulacje dotyczące RODO oraz przepisy o ochronie danych osobowych. W związku z tym, chcąc opublikować takie dane – musimy uzyskać zgodę na ich przetwarzanie. Zgody, tak jak w przypadku wizerunku – udzielają wyłącznie rodzice. Co gdy chcę cofnąć zgodę na publikację zdjęć dziecka? Osoba, która wyraziła zgodę na publikację wizerunku własnego, lub swojego dziecka może ją cofnąć w każdym momencie. Cofnięcie zgody na publikację wizerunku powoduje, że nie można go będzie w przyszłości rozpowszechniać. Innymi słowy cofnięcie zgody odnosi skutek wyłącznie na przyszłość, ale nie ma wpływu na dotychczasowe publikacje dokonane zgodnie z udzieloną zgodą. Podobnie z resztą jak w przypadku przetwarzania danych osobowych. W jakiej formie należy wyrazić zgodę? Zgoda