Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną
Zawierając związek małżeński, z mocy prawa między małżonkami co do zasady powstaje ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej. Co to oznacza? Najprościej rzecz ujmując, wszystkie składniki majątkowe nabyte po zawarciu małżeństwa z pewnymi wyjątkami, wchodzą w skład majątku wspólnego małżonków. Na temat majątku wspólnego i osobistego pisaliśmy tutaj: https://kancelaria-madon.pl/majatek-wspolny-a-majatek-osobisty-malzonkow/ Rozdzielność majątkowa u notariusza. Może się jednak okazać, że małżonkowie, z różnych powodów chcą zachować osobne majątki. Jeżeli są co do tego zgodnie, mogą udać się do notariusza i zawrzeć umowę o rozdzielności majątkowej, zwaną powszechnie intercyzą. Mogą to uczynić w każdym czasie zarówno przed jak i po zawarciu związku małżeńskiego. Niemniej jednak taka umowa odnosi skutek wyłącznie na przyszłość. Na marginesie, przypomnieć warto, iż ustanowienie rozdzielności majątkowej pozwala zarówno zachować osobne majątki, jak i uchronić przed odpowiedzialnością za zobowiązania (np. długi) drugiego małżonka. W przypadku jednak, gdy między małżonkami brak jest porozumienia lub chcą uzyskać rozdzielność majątkową z datą wsteczną, każdy z małżonków może z ważnych powodów żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd. Więcej na ten temat rozdzielności majątkowej jako takiej pisaliśmy tutaj: https://kancelaria-madon.pl/rozdzielnosc-majatkowa/ Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną. W tym wpisie skupimy się na rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną, która następuje wyłącznie na mocy wyroku sądowego. Uznając powództwo za zasadne, sąd wydaje wyrok ustanawiający rozdzielność majątkową między małżonkami z dniem oznaczonym w wyroku. Co do zasady będzie to najwcześniej dzień wniesienia pozwu. Jednakże, sąd w wyjątkowych wypadkach może ustanowić między małżonkami ustrój rozdzielności majątkowej z dniem wcześniejszym niż dzień złożenia pozwu. Jest to niewątpliwie bardzo dobre rozwiązanie dla osób pozostających w długotrwałej separacji faktycznej lub pragnących uchronić się przed konsekwencjami zaciągniętych zobowiązań drugiego małżonka. Warto pamiętać, że zniesienie wspólności majątkowej wyrokiem sądu jest skuteczne również wobec osób trzecich, a zatem również wobec np. wierzycieli jednego z małżonków. Innymi słowy, po ustanowieniu rozdzielności majątkowej na mocy wyroku sądu, nie jest możliwe skierowanie egzekucji przeciwko małżonkowi dłużnika, nawet jeżeli zobowiązania finansowe zostały zaciągnięte za zgodą drugiego małżonka. W tym wypadku, egzekucja wierzytelności będzie ograniczona jedynie do majątku osobistego dłużnika oraz składników majątkowych majątku wspólnego, które weszły do niego przed dniem oznaczonym w wyroku. Kto może wystąpić z powództwem o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną? Prawo do wystąpienia z żądaniem o ustanowienie rozdzielności majątkowej posiada każdy z małżonków, jak również wierzyciel, jeżeli uprawdopodobni, że jego wierzytelność stwierdzona tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego. Warto zwrócić uwagę, że nie jest wykluczone aby małżonek wyłącznie winny separacji faktycznej żądał ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd. Powództwo może wnieść również prokurator. Właściwość sądu. Sprawy, których przedmiotem jest rozdzielność majątkowa z datą wsteczną należą do właściwości rzeczowej sądów rejonowych. Zazwyczaj będzie to sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich nadal w tym miejscu zamieszkuje lub przebywa. W sytuacji odmiennej właściwy będzie sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a gdy nie można go ustalić, sąd właściwy miejscowo dla powoda. Z jaką datą można ustanowić rozdzielność majątkową? Rozdzielność majątkowa w normalnych okolicznościach powstaje z dniem wydania wyroku sądowego. W wyjątkowych przypadkach, sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu (art. 52 § 2 k.r.o). Sąd pod dokonaniu analizy sprawy może określić w wyroku dzień, w którym małżonkowie przestali prowadzić wspólne gospodarstwo domowe i nastąpiła między nimi separacja faktyczna, a w związku z tym, niemożliwe stało się współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Oczywiście należy pamiętać, że w niniejszym wpisie mowa o ustanowieniu rozdzielności majątkowej w trakcie małżeństwa. Uprawomocnienie się bowiem wyroku rozwodowego wyłącza możliwość ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej, ponieważ wskutek ustania małżeństwa, automatycznie ustaje wspólność majątkowa. Datę ustanowienia rozdzielności majątkowej sąd ustala w wyroku, wskazując konkretny dzień, miesiąc i rok. Z jakich powodów można ustanowić rozdzielność majątkową z data wsteczną? Podstawowym warunkiem uwzględnienia przez sąd powództwa o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami jest wystąpienie ważnych powodów. Przepisy prawa nie definiują tego pojęcia. Niemniej jednak, w praktyce za ważne powody uznaje się wystąpienie w danym małżeństwie okoliczności, które uniemożliwiają dalsze pozostawanie we wspólności majątkowej bez naruszenia interesów bez naruszenia dobra rodziny lub współmałżonka. Sądy orzekają rozdzielność rzadko i tylko wtedy, gdy wystąpią ku temu szczególnie ważne okoliczności. Do najczęstszych powodów ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną należą: Dokonując analizy okoliczności faktycznych, Sąd musi wykazać się dużą dozą ostrożności i wnikliwości. Jak rozdzielność majątkowa wpływa na dziedziczenie po sobie małżonków? Tak rozdzielność majątkowa ustalona przez sąd jak i intercyza nie powodują automatycznego wyłączenia od dziedziczenia po sobie małżonków. Małżonkowie w dalszym ciągu po sobie dziedziczą, jednak zmianie ulega skład dziedziczonego majątku. Nie dziedziczą oni z połowy majątku wspólnego małżeńskiego, a z całości majątku osobistego zmarłego małżonka. Dokumentem, na podstawie którego możemy wyłączyć małżonka od dziedziczenia jest testament.