Nielegalny handel towarami podrobionymi potocznie zwanymi ,, podróbkami” pozostaje znaczącym problemem zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i w sieci. W polskim prawodawstwie sprzedaż takich towarów jest zabroniona, a osoby zajmujące się tym mogą ponieść konsekwencje karne, cywilne oraz administracyjne. Sam zakup towarów podrobionych jest w Polsce dopuszczalny pod warunkiem, że odbywa się wyłącznie na użytek własny.
Czym są ,,podróbki’’?
Podróbkami określa się towary, które naśladują oryginalne produkty, nielegalnie wykorzystując chronione znaki towarowe, wzory czy patenty. Mogą to być ubrania, elektronika, kosmetyki, a nawet farmaceutyki. Takie przedmioty najczęściej cechują się gorszą jakością i sprzedawane są w niższych cenach, aby przyciągnąć klientów.
Jak odróżnić produkt podrobiony od produktu oryginalnego?
Produkty podrobione wyróżnia kilka elementów:
- Cena – dużo niższa niż w autoryzowanym sklepie.
- Opakowanie- brak oryginalnego pudełka, błędy w nadruku, słaba jakość.
- Elementy charakterystyczne- w przypadku luksusowych produktów modowych, są one zwykle wyposażone w unikalny numer seryjny umożliwiający weryfikację oraz certyfikat autentyczności, ich brak może świadczyć o tym, że towar jest podrobiony.
- Pochodzenie- towary podrobione nie posiadają paragonu bądź faktury potwierdzającej ich zakup.
W przypadku zakupów za pośrednictwem platform internetowych warto przed dokonaniem transakcji zweryfikować autentyczność produktu. Należy zwrócić uwagę na numer seryjny, zawartość zestawu oraz porównać oferowany produkt z informacjami zamieszczonymi na oficjalnych stronach producenta lub autoryzowanych sprzedawców. Taka ostrożność może pomóc uniknąć zakupu nieoryginalnego lub nielegalnie oferowanego towaru.
Co może grozić za handel ,,podróbkami’’?
W Polsce sprzedaż produktów naruszających prawa własności intelektualnej traktowana jest jako czyn nieuczciwej konkurencji. W określonych przypadkach może również zostać zakwalifikowana jako przestępstwo oszustwa, zgodnie z art. 286 Kodeksu karnego. Przepis ten przewiduje karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat za działania mające na celu wprowadzenie klientów w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Dodatkowo, zgodnie z art. 305 ustawy – Prawo własności przemysłowej, wprowadzanie do obrotu towarów oznaczonych podrobionymi znakami towarowymi podlega sankcjom karnym w postaci grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2. Jeśli jednak czyn ten został popełniony w celu osiągnięcia znacznej korzyści majątkowej, kara może wynosić od 6 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
Powyższe przepisy nie dotyczą jedynie oficjalnych sklepów tak stacjonarnych, jak i internetowych, ale także osób prywatnych które np. na Vinted czy OLX – sprzedają takie towary innym osobom. Nawet jeśli sprzedawca w ofercie otwarcie oznajmi, że przedmioty nie są oryginalne lub że nie może zagwarantować ich autentyczności – taka sprzedaż nadal jest niezgodna z prawem. Co istotne, warto zaznaczyć, że czyn ten można popełnić wyłącznie umyślnie. Nieświadoma sprzedaż podróbek nie jest przestępstwem.
Poza odpowiedzialnością karną, sprzedawcy podróbek mogą również zostać pociągnięci do odpowiedzialności cywilnej przez właścicieli praw do znaków towarowych. Poszkodowany ma wówczas prawo domagać się m.in. odszkodowania, zwrotu bezprawnie uzyskanych korzyści, a także wycofania podrobionych produktów z obrotu.
Nadzór nad przestrzeganiem przepisów w tym zakresie sprawują również organy celne oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), które mogą nakładać dodatkowe kary administracyjne oraz konfiskować nielegalne towary.
Jak walczyć z nielegalnym handlem towarami podrobionymi?
- Policja lub prokuratura – w przypadku podejrzenia przestępstwa, np. oszustwa.
- UOKiK – gdy sprzedaż podróbek stanowi przykład nieuczciwej konkurencji.
- Organizacje chroniące prawa autorskie i znaki towarowe np. ZAiKS, ZPAV
- Producent oryginalnych produktów – firmy często same prowadzą postępowania przeciwko podróbkom.
Czy zakup ,,podróbek” jest legalny?
W wielu krajach zakup towarów podrobionych nie jest uznawany za przestępstwo, o ile produkty te przeznaczone są wyłącznie do użytku prywatnego. Sytuacja komplikuje się jednak w momencie przywozu takich towarów do Polski lub innego państwa Unii Europejskiej. Organy celne mogą skonfiskować podrobione przedmioty podczas kontroli granicznej, nawet jeśli zostały zakupione legalnie za granicą i są przewożone na własny użytek. W przypadku większych ilości towarów podrobionych istnieje ryzyko postawienia zarzutów dotyczących przemytu lub nielegalnego handlu.
W niektórych państwach, takich jak Włochy czy Francja, samo posiadanie podróbki, niezależnie od celu może wiązać się z poważnymi konsekwencjami prawnymi, w tym grzywnami sięgającymi kilku tysięcy euro.
Podsumowanie
Sprzedaż podróbek w Polsce jest nielegalna i grozi za nią odpowiedzialność karna, cywilna oraz administracyjna. Ich zakup na własny użytek jest dopuszczalny, jednak przywożenie podróbek z zagranicy może skutkować ich zatrzymaniem przez służby celne, zwłaszcza w przypadku większych ilości. Podróbki często różnią się od oryginałów ceną, jakością wykonania i brakiem dokumentów potwierdzających autentyczność. Warto zachować ostrożność podczas zakupów, szczególnie przez internet, by nie paść ofiarą oszustwa.
Masz pytania związane z handlem podróbkami lub innymi zagadnieniami z prawa gospodarczego? Zadzwoń!