Jeżeli nie jesteś zadowolony z wydanej przez organ administracji publicznej decyzji – możesz złożyć od niej odwołanie. Poniżej podpowiemy, jak to zrobić, aby było to zgodne z prawem administracyjnym.
Odwołanie w postępowaniu administracyjnym przysługuje od decyzji kończącej sprawę w danej instancji. Jak stanowi bowiem przepis art. 104 § 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego: Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji
Co do zasady – odwołanie przysługuje niezależnie od treści decyzji (rodzaju rozstrzygnięcia),co oznacza, że możesz złożyć odwołanie, zarówno od decyzji pozytywnych, jak i negatywnych.
Niemniej jednak, w myśl przepisu art. 127 § 1a Kodeksu Postępowania Administracyjnego – decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna. Oznacza to, że od takiej decyzji nie przysługuje odwołanie.
Odwołanie od decyzji administracyjnej można złożyć, gdy:
- jest to decyzja wydana w pierwszej instancji.
- jesteś stroną postępowania administracyjnego – czyli postępowanie dotyczy Twojego interesu prawnego lub obowiązku,
Nie można złożyć odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze. W takiej sytuacji można jednak złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stosuje się do niego odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Istotna różnica polega na tym, że wniosek rozpoznaje ten sam organ, który wydał kwestionowaną decyzję. Kolejna różnica polega na tym, że zamiast występować z wnioskiem, od razu można złożyć skargę do sądu administracyjnego – a to w oparciu o przepis art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z ww. przepisem – jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.
Na złożenie odwołania odwołujący ma 14 dni. Termin ten liczy się od dnia, gdy decyzja została doręczona lub od dnia, gdy decyzja została ogłoszona (w przypadku ustnego ogłoszenia decyzji przez organ).
Odwołanie należy wnieść do właściwego organu odwoławczego – którym jest organ administracji publicznej wyższego stopnia – za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżaną decyzję.
Co istotne – organ, który wydał decyzję, przekaże odwołanie do właściwego organu odwoławczego. Dzięki temu, nawet jeżeli odwołujący niewłaściwie oznaczy organ odwoławczy (czyli organ drugiej instancji), organ pierwszej instancji przekaże go do właściwego organu odwoławczego.
W rozumieniu Kodeksu Postępowania Administracyjnego organami wyższego stopnia są:
1) w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej;
2) w stosunku do wojewodów – właściwi w sprawie ministrowie;
3) w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 – odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku – organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością;
4) w stosunku do organów organizacji społecznych – odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku – organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością.
Nie ma konieczności sporządzania szczegółowego uzasadnienie odwołania od decyzji administracyjnej. Jak stanowi bowiem przepis art. 128 Kodeksu Postępowania Administracyjnego – Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.
Niemniej jednak odwołanie powinno zawierać co najmniej:
- wskazanie osoby, od której odwołanie pochodzi oraz jej adres;
- oznaczenie organu, do którego składane jest odwołanie;
- oznaczenie decyzji, od której składane jest odwołanie: kto wydał tę decyzję, datę wydania decyzji, znak sprawy, czego decyzja dotyczy;
- uzasadnienie, w którym wskazać należy dlaczego jesteśmy niezadowolony z decyzji,
- podpis.
Ponadto, aby zwiększyć szanse na uwzględnienie odwołania, wskazane jest, aby w odwołaniu zostały powołane przepisy, które organ naruszył:
- przepisy prawa materialnego, które zdaniem odwołującego organ błędnie zinterpretował lub w sposób nieuzasadniony nie zastosował.
- przepisy postępowania, np. organ nie rozpatrzył w całości materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie albo rozpatrzył go w sposób niewszechstronny;
Warto podkreślić, iż wniesienie odwołania w terminie powoduje wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzja nie staje się ostateczna.
Jeżeli organ pierwszej instancji uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie – i jednocześnie odwołanie od decyzji wniosły wszystkie strony występujące w sprawie – może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Od tej nowej decyzji również przysługuje odwołanie.
Jeśli jednak organ pierwszej instancji nie uwzględni odwołania – przekaże odwołanie do organu wyższego stopnia. Zrobi to w terminie 7 dni od dnia złożenia odwołania.
Organ odwoławczy sprawdzi, czy odwołanie zostało złożone w terminie oraz czy odwołujący był uprawniony do złożenia odwołania w danej sprawie. Powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdzi w drodze postanowienia. Postanowienie w tej sprawie – czyli postanowienie w sprawie niedopuszczalność odwołania oraz postanowienie w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania – jest ostateczne. Powyższe oznacza, że jeżeli odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia lub organ stwierdzi niedopuszczalność odwołania – organ odwoławczy nie będzie kontrolował decyzji.
Jeżeli odwołanie zostało złożone w terminie oraz odwołujący był uprawniony do złożenia odwołania w danej sprawie organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie mające na celu kontrolę zaskarżonej decyzji i wyda jedną z poniższych decyzji, w której:
- umarza postępowanie odwoławcze (kończy postępowanie odwoławcze).
- uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie – utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję,
- uwzględniając odwołanie w całości albo w części – uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (odpowiednio ją zmienia) albo uchylając zaskarżoną decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części
Co do zasady – organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny.
Kilka kwestii technicznych:
- Wniesienie odwołania nie podlega opłacie.
- Wniesione odwołanie można cofnąć w każdym czasie, pod warunkiem, że nie została jeszcze wydana decyzja rozstrzygająca odwołanie. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.
- Jeżeli minął termin do wniesienia odwołania, a mimo to chcemy się odwołać się od decyzji – można złożyć wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności.
Warto pamiętać, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania można zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. Wówczas oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania składa się do organu, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. W takim przypadku – decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania.
