Spółka cywilna

Spółka cywilna została zdefiniowana w art. 860 § 1 k.c., który stanowi, że przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Tworzenie, funkcjonowanie i rozwiązanie spółki cywilnej regulują przepisy art. 860-875 k.c.

Ze względu na minimalny formalizm związany z założeniem, spółka cywilna jest przez wielu uznawana za najprostszą i najbardziej przyjazną formę prowadzenia działalności gospodarczej.

Spółka cywilna nie podlega rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), a jedynie wspólnicy spółki będący osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą podlegają wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). 

Umowa spółki cywilnej

Umowa spółki cywilnej powinna zostać sporządzona na piśmie i zawierać:

• informację o wspólnikach;
• datę i miejsce zawarcia;
• nazwę i siedzibę spółki;
• okres funkcjonowania spółki;
• obszar działalności gospodarczej spółki;
• cel gospodarczy, który spółka ma realizować;
• sposób, w jaki chcesz osiągnąć ten cel, np. poprzez wniesienie wkładów;
• zakres działalności według PKD;
• informację o wielkości wkładów;
• zasady pracy na rzecz spółki cywilnej przez wspólników;
• postanowienia dotyczące zmian treści umowy;
• kwestię podziału zysków i udziału w stratach;
• informację o wspólnikach prowadzących sprawy spółki oraz o jej reprezentantach i sposobie reprezentacji;
• postanowienia dotyczące wypowiedzenia i rozwiązania umowy;
• procedury wyjścia ze spółki cywilnej przez wspólników;
• zasady podziału zysku i pokrycia straty osiąganej przez spółkę cywilną;
• zasady podziału majątku po rozwiązaniu spółki cywilnej;
• ewentualny zakaz konkurencji pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej.

Umowa może ograniczać się w zasadzie do określenia 3 elementów: stron umowy, celu gospodarczego spółki cywilnej oraz działań, które wspólnicy zobowiążą się podjąć aby doprowadzić do realizacji celu gospodarczego spółki. Jeżeli pozostałe kwestie nie zostaną w umowie uregulowane, to zastosowanie znajdą bardzo ogólne regulacje kodeksowe.

Niemniej jednak minimalna treść, może  okazać się niewystarczająca w przyszłości, w szczególności gdyby doszło do  konfliktu pomiędzy wspólnikami. Z tego też względu zaleca się, aby umowa spółki cywilnej uwzględniała relacje panujące pomiędzy wspólnikami danej spółki cywilnej i z tego względu skrupulatnie regulowała wszystkie w/w kwestie.

Funkcjonowanie spółki cywilnej

Regulacje Kodeksu cywilnego określają zasady zarządzania spółką cywilna przy uwzględnieniu  3 rodzajów spraw dotyczących działania spółki:

1. zwykłe sprawy spółki cywilnej, tj. sprawy dotyczące bieżącego funkcjonowania spółki, niewyróżniające się od innych spraw ze względu na wysokość zaciąganych zobowiązań, czy ryzyko związane  z podjęciem danej sprawy. Do prowadzenia takich sprawy są uprawnieni wszyscy wspólnicy spółki samodzielnie. Inny wspólnik może jednak sprzeciwić się podjęciu decyzji w danej sprawie przez innego wspólnika, a wtedy wymagane jest podjęcie uchwały co do sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy;
2. sprawy przekraczające zwykłe sprawy spółki cywilnej. Do podjęcia decyzji w takiej sprawie wymagane jest podjęcie przez wspólników uchwały. Do tej kategorii spraw są zaliczane decyzje w sprawach mających dużo większe znaczenie dla spółki cywilnej. W umowie spółki można określić np. i zobowiązania na  kwotę powyżej X, stanowią sprawy przekraczające zwykłe sprawy spółki cywilnej i w związku z tym wymagają uchwały;
3. sprawy nagłe, do których zaliczyć można zarówno zwykłe sprawy spółki cywilnej, jak i sprawy przekraczające zwykłe sprawy. Są to sprawy, w przypadku których brak podjęcia decyzji może przynieść spółce cywilnej szkodę.

Brak podmiotowości prawnej

Spółce cywilnej nie przysługuje na gruncie prawa cywilnego własna zdolność prawna, o czym przesądza przede wszystkim treść art. 33¹ k.c. Brak podmiotowości prawnej spółki cywilnej skutkuje tym, że:

1. stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie spółka;
2.   podmiotami praw i obowiązków są wszyscy wspólnicy, a nie spółka;
3. stroną postępowania sądowego czy administracyjnego są wszyscy wspólnicy, a nie spółka;
4. majątek spółki jest majątkiem wspólnym wspólników;
5. odpowiedzialność za zobowiązania ponoszą wspólnicy, a nie spółka.

Reprezentowanie spółki cywilnej

Spółka cywilna jest reprezentowana wobec osób trzecich przez wspólników uprawnionych do prowadzenia spraw w danym zakresie.

Odpowiedzialność za długi spółki cywilnej

Wspólnicy spółki cywilnej ponoszą nieograniczoną i solidarną odpowiedzialność za długi spółki cywilnej. Z tego powodu prowadzenie działalności gospodarczej w  formie spółki cywilnej nie jest zalecane w tych branżach, które obarczone są  znacznym ryzykiem np. ekonomicznym.

Odpowiedzialność za długi spółki cywilnej jest nieograniczona w tym sensie, że zarówno zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym, jak i publicznoprawnym .

Ponadto, odpowiedzialność za długi ma charakter solidarny, co oznacza, że wszyscy wspólnicy odpowiadają bez ograniczeń za długi spółki cywilnej wobec wierzycieli, w konsekwencji czego, to po stronie wierzyciela jest wybór osoby, od której będą egzekwowane długi. Wierzyciel może wybrać, czy będzie egzekwował długi od jednego, od części, czy od wszystkich wspólników spółki cywilnej.

Warto podkreślić, iż  zasady odpowiedzialności za długi spółki cywilnej w stosunku do osób trzecich – nie mogą być odmiennie uregulowane w umowie spółki cywilnej.

Wszelkie ewentualne odstępstwa od regulacji kodeksowych, mogą wywoływać skutek jedynie w relacjach wewnętrznych, pomiędzy samymi wspólnikami. Można bowiem przewidzieć w umowie  szczególne zasady rozliczeń pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej na wypadek pokrycia zobowiązań przez jednego wspólnika spółki.

Spółka cywilna, a inne spółki

Tym co odróżnia spółkę cywilną od spółek prawa handlowego jest przede wszystkim:

– brak podmiotowości prawnej (spółka cywilna nie podlega wpisowi do KRS);

– nieograniczona, solidarna i pierwotna odpowiedzialność wspólników  za długi spółki

Zakładanie i rejestracja spółki cywilnej

Zakładanie i rejestrowanie spółki cywilnej składa się z następujących etapów:

1. podpisanie umowy spółki cywilnej;
2. zgłoszenia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej do CEiDG;
3. zgłoszeń do Urzędu Skarbowego, Urzędu Statystycznego, ZUS;
4. dokonywania innych zgłoszeń lub uzyskiwania pozwoleń i koncesji (jeżeli są wymagane do podjęcia określonej działalności gospodarczej).

Gdyby potrzebowali Państwo pomocy przy :

– sporządzeniu i negocjowaniu umowy spółki cywilnej,

– założeniu i zarejestrowaniu spółki cywilnej,

– bieżącej obsłudze spółki cywilnej,

– rozwiązywaniu konfliktów pomiędzy wspólnikami,

– egzekwowaniu długów spółki cywilnej,

– przekształcaniu spółki cywilnej.

——-zapraszamy do kontaktu z Kancelarią. Chętnie pomożemy 😊