Wypadek przy pracy osoby pracującej „na czarno”
Wypadek przy pracy to zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z wykonywaniem pracy albo w drodze z lub do pracy. Wypadek w pracy może zdarzyć się każdemu. Zarówno osobie pracującej na umowie, jak i bez niej – tj. na czarno. Warto jednak już na wstępie podkreślić, iż praca na czarno to dalej praca. W momencie podjęcia pierwszych czynności, obowiązków, które są elementem danej pracy – między daną osobą, a pracodawcą zawiązuje się normalny stosunek pracy. Nawet jeśli dana osoba nie zawarła z Pracodawcą pisemnej umowy , to i tak przysługują jej takie same prawa (i obowiązki) jak pracownikowi z umową. Innymi słowy, osoba pracująca bez umowy, ale wykonująca swoje obowiązki na zasadach i na warunkach odpowiadających umowie o pracę – nabywa prawo do wynagrodzenia, urlopu, a także do ubezpieczenia zdrowotnego i wypadkowego przez ZUS. Tym samym, nawet jeśli Pracodawca nie zgłosi osoby pracującej na czarno do ZUS, to i tak z chwilą wykonania pierwszych czynności – taka osoba jest ubezpieczona przez ZUS. W konsekwencji powyższego, jeśli ulegniemy wypadkowi w pracy na czarno możemy domagać się odszkodowania i świadczeń od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Co więcej, także i Pracodawca odpowiada za wypadek przy pracy, do którego doszło wskutek jego zawinienia. Możliwości działania jest kilka. Niemniej jednak pamiętać należy, iż problematyczne mogą być kwestie dowodowe. W sytuacji, kiedy dojdzie do wypadku przy pracy, poszkodowany pracownik „na czarno” może: 1) zgłosić do pracodawcy wniosek o sporządzenie protokołu powypadkowego. Być może Pracodawca po rozeznaniu tematu, skonsultowaniu się z prawnikiem – postanowi przychylić się do wniosku, co skróci pracownikowi drogę do dochodzenia swoich praw; 2) zgłosić się do Państwowej Inspekcji Pracy z prośbą o pomoc w wyegzekwowaniu od pracodawcy sporządzenia ww. protokołu. Warto dodać, że protokół powypadkowy pozwala na dochodzenie odszkodowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a przy tym stanowi potwierdzenie, że pracownik był zatrudniony. W praktyce jednak bardzo często zdarza się, że pracodawca odmawia sporządzenia protokołu obawiając się konsekwencji w postaci konieczności zapłaty za pracownika zaległych składek i podatków (a nawet odpowiedzialności karnej z art. 219 k.k.). Innymi słowy, Pracodawca „nie przyznaje się”, że u niego pracowaliśmy i nie chce sporządzić obowiązkowego protokołu z wypadku. co pozostaje pracownikowi w tej sytuacji? 3) droga sądowa Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2014 r., w sprawie do sygn. akt: I UZP 4/13, zgodnie z którą: „w postępowaniu prowadzonym na skutek odwołania od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania prawa do 2 jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z powodu nieprzedstawienia przez ubezpieczonego protokołu powypadkowego sąd ubezpieczeń społecznych jest uprawniony do dokonywania oceny, czy dane zdarzenie było wypadkiem przy pracy” – pozwoliła wypracować pewną strategię. W sytuacji pracownika który uległ wypadkowi przy pracy na czarno, a którego Pracodawca nie chce podjąć czynności niezbędnych dla Pracownika do uzyskania świadczeń – droga sądowa jest jedynym sposobem dla dochodzenia swoich praw. Aby jednak sprawa mogła trafić do Sądu, pracownik musi „wyczerpać” drogę administracyjną, tj., postępowanie przed ZUS-em. Pracownik musi zatem podjąć następujące kroki: Gdzie trzeba się nastawić, że ZUS będzie musiał odmówić wypłaty świadczeń; Ponownie trzeba się nastawić, że ZUS będzie musiał odmówić. Dopiero ten Sąd jest władny zbadać, czy doszło do wypadku przy pracy i przyzna pracownikowi należne świadczenia. Z kolei wyrok w sprawie z ZUS-em daje pracownikowi podstawy do dochodzenia roszczeń uzupełniających bezpośrednio od pracodawcy. Warto pamiętać, że z tytułu wypadku przy pracy, każdemu, nawet osobie pracującej na czarno – przysługują nie tylko świadczenia z ZUS, ale także roszczenia od nieuczciwego Pracodawcy, tj. uzupełniające odszkodowanie, zadośćuczynienie oraz renta. Jeśli potrzebują Państwo pomocy w tej materii – zapraszamy. Chętnie pomożemy.
ODSZKODOWANIE A ZADOŚĆUCZYNIENIE – czym się różnią
Choć w języku potocznym zdarza się, że pojęcie odszkodowania i zadośćuczynienia są używane zamiennie, to jednak różnią się od siebie zasadniczo. W zależności od tego czy mamy do czynienia ze szkodą materialną lub niematerialną można wystąpić o odszkodowanie bądź domagać się zadośćuczynienia, bądź też domagać się zarówno odszkodowania jak i zadośćuczynienia. Odszkodowanie To inaczej naprawienie / rekompensata za poniesioną szkodę materialną, która ma charakter wymierny i która można wyliczyć. Odpowiedzialność odszkodowawcza może wynikać z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania umownego bądź z czynu niedozwolonego. Art. 471 Kodeksu cywilnego [Odpowiedzialność kontraktowa] Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Co do zasady dłużnik odpowiedzialny jest za niezachowanie należytej staranności przy wykonywaniu zobowiązania. Mówiąc na należyte staranności w przypadku przedsiębiorców uwzględnia się tzw. profesjonalny charakter wykonywanej działalności. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje zarówno straty, które poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W przypadku gdy poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Zgodnie z Kodeksem cywilnym naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, przez przywrócenie stanu poprzedniego bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Art. 415 Kodeksu cywilnego [Odpowiedzialność deliktowa] Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. W tym wypadku warto pamiętać, że za szkodę jest odpowiedzialny nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. Odpowiedzialność na tej zasadzie ponosi także zwierzchnik, osoba której można przypisać winę w nadzorze, tudzież w wyborze, jak również właściciel zwierzęcia wyrządzającego szkodę, Prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.), posiadacz pojazdu. Warto wskazać na przypadki, wyłączające odpowiedzialność, a mianowicie: obrona konieczna, stan wyższej konieczności, niepoczytalność, wiek (osoba małoletnia). W obu wypadkach, aby poszkodowany mógł dochodzić określonej kwoty odszkodowania – musi udokumentować poniesione wydatki czy też poniesione straty. Może to być m.in. rachunek za naprawę samochodu, za poniesione koszty leczenia, rehabilitacji, dojazdów do lekarz, kosztów remontu po zalaniu mieszkania itp. itd. Zadośćuczynienie Art. 445 w zw. z art. 444 §1 Kodeksu cywilnego -W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. To z kolei rekompensata, która ma zastosowanie do szkód o charakterze niematerialnych, określanych w kodeksie cywilnym jako „krzywda”. Zadośćuczynienie będzie zatem rekompensować cierpienie fizyczne i psychiczne, które nie są już tak łatwe do zdefiniowana. Trudno bowiem „wycenić” traumę po wypadku lub po stracie bliskiej osoby. Zadośćuczynienie winno stanowić pieniężne wyrównanie krzywdy, z którym będziemy mogli mieć do czynienia jedynie w przypadku szkody na osobie. Przy zadośćuczynieniu nie ma obiektywnych metod/reguł, które pozwalałby ustalić wysokość świadczenia. Zadośćuczynienie ma charakter niezwykle oceny, z tego też względu przy ustalaniu żądania najczęściej odnosić się należy do kwot zasądzonych przez Sąd w podobnych sprawach. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie – I Wydział Cywilny z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt: I ACa 279/21: „W art. 445 KC chodzi o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości) oraz cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w zw. z cierpieniami fizycznymi i ich długotrwałość). Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede wszystkim złagodzenie tych cierpień, ma ono charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego, a jednocześnie nie może być źródłem nieuzasadnionego wzbogacenia. Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają żadnych kryteriów, jakie należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a zwłaszcza stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, prognozę na przyszłość oraz wiek poszkodowanego” (Legalis nr: 2607609). Oczywiście niejednokrotnie zachodzą sytuacje, w którym są podstawy do dochodzenia jednocześnie i odszkodowania i zadośćuczynienia.
KARA UMOWNA, ODSTĄPIENIE OD UMOWY, WYKONANIE ZASTĘPCZE – czyli możliwości Zamawiającego/ Inwestora w przypadku nieterminowego Wykonawcy.
Przykład: Klient zawarł z Wykonawcą umowę, zgodnie z którą Wykonawca miał wykonać określone pracę (np. budowa podjazdu, malowanie mieszkania), w ustalonym przez Strony terminie. Wykonawca w terminie zrealizował jedynie 40% prac. Jak Klient może wymóc na Wykonawcy wykonanie umowy i czego może żądać ? KARA UMOWA Jeżeli Strony zawarły w umowie klauzulę, zgodnie z którą Wykonawca w razie opóźnienia ma zapłacić Inwestorowi/Zamawiającemu określoną kwotę, a opóźnienie takie nastąpiło, to oczywiście można dochodzić tzw. kary umownej. Zgodnie z treścią art. 483 § 1. Kodeksu Cywilnego (KC): Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Co więcej, w myśl art. 483§ 2KC: Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej. Tym samym Inwestor/ Zamawiający – może żądać od Wykonawcy zarówno zapłaty kary umownej, jak i dokończenia wykonania robót. Wykonawca, który nie wywiązuje się ze swojego zobowiązania umownego, tj. np. opóźnia się z wykonaniem prac, może uchylić się od zapłaty kary umownej generalnie tylko wtedy, gdy wykaże, że opóźnienie wyniknęło nie z jego winy albo zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane (wtedy może żądać zmniejszenia kary umownej), albo wykazując, że kara umowna jest rażąco wygórowana (484 § 2 KC). ODSTĄPIENIE OD UMOWY Zamawiający/Inwestor może także skorzystać z możliwości odstąpienia od umowy. Zgodnie z treścią art. 636 § 1KC: Jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić (…). W tym wypadku musimy pamiętać o tym, że przesłankami odstąpienia od umowy są : 1)wadliwe lub sprzeczne z umową wykonywanie dzieła ; 2)wezwanie do zmiany sposobu wykonania dzieła; 3)wyznaczenie terminu, z upływem którego prawo odstąpienia będzie możliwe do wykonania; 4)by wyznaczony termin upłynął bezskutecznie. Zgodnie z art. 494 § 1. Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Co do zasady przyjmuje się, że w razie odstąpienia umowa jest uważana za niezawartą (tak jakby jej w ogóle nie było). W konsekwencji, Strony winny zwrócić sobie wzajemne świadczenia. Dodajmy, że wyznaczenia dodatkowego terminu z zagrożeniem odstąpienia od umowy nie traktuje się jako zmiany umowy, tym samym złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy – nie przedłuża Wykonawcy terminu. W konsekwencji powyższego, można od Wykonawcy żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. A zatem w razie odstąpienia od umowy można żądać od wykonawcy również kary umownej z tytułu nieterminowego wykonania zobowiązania, oczywiście jeżeli taka kara była w umowie zastrzeżona (Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 października 2006 r., w sprawie do sygn. akt: IV CSK 157/06 – teza: Wykonanie prawa odstąpienia inwestora od umowy o roboty budowlane nie pozbawia go roszczenia o zapłatę kary umownej zastrzeżonej na wypadek przekroczenia terminu oddania obiektu/ Legalis nr: 80581/). WYKONANIE ZASTĘPCZE Z kolei w myśl art. 480 § 1 KC: W razie zwłoki dłużnika (Wykonawcy) w wykonaniu zobowiązania czynienia, wierzyciel (Inwestor/Zamawiający) może, zachowując roszczenie o naprawienie szkody, żądać upoważnienia przez sąd do wykonania czynności na koszt dłużnika (Wykonawcy). Rozwijając, zgodnie z § 3. W wypadkach nagłych wierzyciel (Inwestor/Zamawiający) może, zachowując roszczenie o naprawienie szkody, wykonać bez upoważnienia sądu czynność na koszt dłużnika (Wykonawcy). W odróżnieniu do odstąpienia od umowy, wykonanie zastępcze – nie anuluje zawartej umowy. Celem wykonania zastępczego jest umożliwienie Inwestorowi osiągnięcie zamierzonego efektu robót – nakładem pracy innego wykonawcy. Wykonawca zastępczy może zarówno poprawić te prace, które już wykonał jego poprzednik, jak również zrealizować te, które jeszcze w ogóle nie zostały przeprowadzone. Działanie na koszt i ryzyko pierwotnego Wykonawcy oznacza, że to on będzie obciążony kosztami wynagrodzenia wykonawcy zastępczego. Inwestor/Zamawiający nie jest związany stawkami, które wiązały Go z Wykonawcą pierwotnym. Koszty robót zastępczych mogą przewyższać te stawki (np. kiedy „na wczoraj” szukaliśmy wykonawcy zastępczego w szczycie sezonu budowlanego). Niemniej jednak, Inwestor/Zamawiający nie ma pełnej swobody w ustalaniu wynagrodzenia wykonania zastępczego. Koszty wykonania zastępczego nie mogą być nadmierne i muszą odpowiadać stawkom rynkowym. W przypadku wykonania zastępczego, treść umowy nadal wiąże strony. Tym samym Inwestor/Zamawiający nadal może korzystać z rękojmi bądź gwarancji. Co więcej, za jakość prac wykonawcy zastępczego odpowiedzialność ponosił będzie także pierwotny Wykonawca Ponadto, w przypadku wykonania zastępczego – nie ma konieczności dokonywania rozliczeń wartości zrealizowanych prac, które są z kolei konieczne po złożeniu oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Pamiętajmy jednak, że dotychczasowemu Wykonawcy należy się wynagrodzenie wynikające z umowy. Jeśli jest to wynagrodzenie ryczałtowe, to Wykonawca winien otrzymać ustalone wynagrodzenie, pomniejszone o koszty (tylko konieczne i uzasadnione) wykonania zastępczego. ODSZKODOWANIE OD WYKONAWCYWarto dodać, iż w myśl art. 494 § 1. Zd. 2:Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Zatem Inwestor/Zamawiający może dochodzić odszkodowania za dodatkowo poniesione koszty – np. koszty dłuższego najmu mieszkania na czas remontu domu. PS> Zgonie z postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 14 czerwca 2021 r., w sprawie do sygn. akt: II CSK 78/21: „ Wraz ze złożeniem oświadczenia o odstąpieniu od umowy wygasa także alternatywne prawo do powierzenia przez inwestora osobie trzeciej tzw. zastępczego wykonania (poprawienia lub dokończenia) dzieła na koszt i niebezpieczeństwo wykonawcy (Legalis nr 2587489). Innymi słowy, odstąpienie od umowy i wykonanie zastępcze to dwie alternatywne opcje, z których nie można korzystać równolegle.
Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej
Jednorazowe odszkodowanie wypłacane przez ZUS przysługuje poszkodowanemu, u którego w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej został orzeczony stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu. W razie śmierci poszkodowanego odszkodowanie to przysługuje najbliższej rodzinie. WYPADEK PRZY PRACY Zgodnie z art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą: CHOROBA ZAWODOWA Natomiast definicję choroby zawodowej znajdziemy w art. 235¹ Kodeksu pracy. Jest nią choroba: ODSZKODOWANIE DLA PRACOWNIKA Jednorazowe odszkodowanie za wypadek w pracy lub chorobę zawodową dotyczy osoby, która doznała uszczerbku na zdrowiu: Na wniosek ubezpieczonego – ZUS dokonuje oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Ocenę procentowego stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu – w zależności od uszkodzonego organu/rodzaju choroby – określa się na podstawie załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania z dnia 18 grudnia 2002 r. Lekarz orzecznik ZUS ustala w orzeczeniu w procentach stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku. Jeśli jednak poszkodowany pracownik – nie zgadza się z treścią orzeczenia (gdyż np. nie stwierdzono u niego uszczerbku lub stwierdzono niewłaściwy procent uszczerbku) – może wnieść sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS. Sprzeciw wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania oraz ustalenie jego wysokości następuje w decyzji ZUS. Jeżeli jednak poszkodowany pracownik -nie zgadza się z treścią decyzji (bo decyzja jest odmowna, ustalono niewłaściwy procentem uszczerbku za zdrowiu lub niewłaściwa wysokość odszkodowania) – przysługuje mu odwołanie do sądu rejonowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Odwołanie wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem ZUS . Jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Jeżeli wskutek pogorszenia się stanu zdrowia stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu będący następstwem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, który był podstawą przyznania jednorazowego odszkodowania, ulegnie zwiększeniu co najmniej o 10 punktów procentowych, jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalone było to odszkodowanie. Jednorazowe odszkodowanie ulega zwiększeniu o kwotę stanowiącą 3,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia, jeżeli w stosunku do ubezpieczonego została orzeczona całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, a także jeśli wskutek pogorszenia się stanu zdrowia w następstwie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej w stosunku do rencisty została orzeczona całkowita niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji. Dokumenty wymagane w ceku uzyskania jednorazowego odszkodowania: Dokumenty związane z jednorazowym odszkodowaniem ZUS składamy po zakończonym okresie leczenia i rehabilitacji. ODSZKODOWANIE DLA RODZINY Jeśli poszkodowany zmarł w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej – jednorazowe odszkodowanie przysługuje uprawnionej najbliższej rodzinie. Członkami rodziny uprawnionymi do odszkodowania są: Jeżeli do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest tylko jeden członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, przysługuje ono w wysokości: Jeżeli do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie: Jeżeli obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny, każdemu z nich odszkodowanie przysługuje w wysokości 3,5-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom. Jeżeli do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci, odszkodowanie to przysługuje w wysokości 9-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, zwiększonej o 3,5-krotne przeciętne wynagrodzenie, na drugiego i każdego następnego uprawnionego. Jeśli do jednorazowego odszkodowania uprawniona jest więcej niż jedna osoba – kwotę jednorazowego odszkodowania dzieli się w równych częściach między uprawnionych, według powyższych zasad. Dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do jednorazowego odszkodowania po zmarłym (oprócz dokumentów potwierdzających, że poszkodowany zmarł w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej): Także i w tym wypadku – osoby, które dostały negatywną decyzję w sprawie przyznania jednorazowego odszkodowania z ZUS mogą się za darmo odwołać od decyzji ZUS, robiąc to pisemnie lub ustnie do protokołu, za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję, do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Ile wynoszą kwoty jednorazowych odszkodowań? Wysokość jednorazowych odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową są publikowane co roku w obwieszczeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową w okresie od 1 kwietnia 2022 r. do 31 marca 2023 r. wynoszą: Gdyby potrzebowali Państwo pomocy w walce z ZUS – służymy pomocą.