Zmiany w prawie spadkowym po 15.11.2023r.
Z dniem 15 listopada 2023 roku weszły w życie istotne zmiany w prawie spadkowym. Jedną z najbardziej kluczowych zmian jest uproszczenie procedury odrzucenia spadku w imieniu małoletnich dzieci. Przed 15.11.2023r., rodzice musieli uzyskać zgodę sądu opiekuńczego przed złożeniem oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka. Obecnie, wystarczy, że rodzic złoży oświadczenie przed notariuszem lub w sądzie, bez uprzedniej zgody sądu opiekuńczego. Będzie to możliwe pod warunkiem, że dziecko zostało powołane do spadku na skutek wcześniejszego odrzucenia spadku przez jednego rodzica, a drugi rodzic wyrazi zgodę na dokonanie w/w czynności. II. Zgoda sądu nadal konieczna w niektórych przypadkach Uzyskanie zgody sądu będzie jednak konieczne np. gdy dziecko jest powołane do dziedziczenia w pierwszej kolejności po jednym z rodziców. W tej sytuacji nie znajdzie zastosowania uproszczona procedura odrzucenia spadku, a zatem konieczne będzie uzyskanie zgody sądu opiekuńczego, jeżeli postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku nie zostało wszczęte lub sądu spadku, jeżeli sprawa jest już w toku. Kolejnym przypadkiem, gdy zgoda sądu opiekuńczego lub sądu spadku będzie niezbędna w sytuacji gdy drugi rodzic, któremu przysługuje władza rodzicielska nie wyraża zgody na odrzucenie spadku. III. Zmiana właściwości sądu Przed 15.11.2023r. zgoda na przyjęcie lub odrzucenie spadku wcześniej należała zawsze do sądu opiekuńczego. Po tej dacie, w przypadku czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka lub osoby pozostającej pod opieką, zwłaszcza przyjęcia lub odrzucenia spadku, zgoda w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, będzie wydawana przez sąd spadku. Jeśli postępowanie w tej sprawie zostanie wszczęte przed sądem opiekuńczym, wniosek zostanie przekazany do sądu spadku. Natomiast sąd opiekuńczy będzie wydawał zgodę na dokonanie ww. czynności jedynie w przypadku, gdy postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku nie zostało jeszcze wszczęte. IV. Ograniczenie tzw. trzeciej grupy spadkobierców Kolejna istotna zmiana w zakresie dziedziczenia dotyczy tzw. trzeciej grupy spadkowej. Do tej pory spadek mogli otrzymać dalsi zstępni dziadków spadkodawcy. Według nowych przepisów majątek będzie mógł przypaść wyłącznie dziadkom, zaś w dalszej kolejności odpowiednio ich dzieciom i wnukom. Ograniczenie kręgu spadkobierców ustawowych z tzw. trzeciej grupy dotyczy spadków otwartych po 15.11.2023 roku. V. Niegodność dziedziczenia Nowelizacja przepisów z zakresu prawa spadkowego rozszerza również katalog sytuacji, które pozwalają uznać spadkobiercę za niegodnego dziedziczenia. Od 15.11.2023r. za niegodnego dziedziczenia może zostać uznany spadkobierca, jeżeli: VI. Termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzucenia spadku Termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzucenia spadku nie uległ zmianie i w dalszym ciągu wynosi 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Niemniej jednak nowelizacja przepisów jednoznacznie wskazuje, iż do zachowania powyższego terminu, wystarczające jest złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Powyższa zasada odnosić się będzie również do zachowania terminu na złożenie wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia. Innymi słowy, istotna jest obecnie data złożenia wniosku, a nie data przyjęcia przez sąd takiego oświadczenia. Ponadto jeżeli złożenie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zezwolenia sądu, bieg terminu do złożenia oświadczenia ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania sądowego w tym przedmiocie. W razie problemów w sprawach spadkowych – zapraszamy do kontaktu. Chętnie pomożemy i przeprowadzimy Państwa przez procedury w tym trudnym okresie jakim jest żałoba.
RENTA z tytułu niezdolności do pracy
1 marca 2024 r. na skutek podwyżki waloryzacyjnej – wzrosły renty z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy. Są wyższe o 12,12 proc. Najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi obecnie 1780,96 zł brutto, a renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy 1335,72 zł brutto. Za całkowicie niezdolną do pracy jest uznawana osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Za częściowo niezdolną do pracy uznaje się natomiast osobę, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do wykonywania pracy zgodnej z posiadanymi przez nią kwalifikacjami. Ale kto taką rentę może uzyskać? Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki: Co do zasady, dla uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy, wymagany jest również staż ubezpieczenia, który wynosi od roku do lat 5, w zależności od wieku osoby ubiegającej się o rentę. Warunek stażu nie jest wymagany, jeżeli niezdolność do pracy miała związek z wypadkiem przy pracy, w drodze do pracy lub z pracy. Spełnienie warunku powstania niezdolności do pracy w określonym czasie nie jest wymagane, jeśli osoba została uznana za całkowicie niezdolną do pracy i udowodniła okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące dla kobiety co najmniej 20 lat, a dla mężczyzny co najmniej 25 lat . Na wniosek Aby ubiegać się o rentę należy złożyć wniosek i załączyć odpowiednie dokumenty, m.in. informację o okresach składkowych i nieskładkowych, dokumenty potwierdzające osiągane wynagrodzenie, zaświadczenie o stanie zdrowia (druk OL-9), dokumentację medyczną, wywiad zawodowy, jeśli osoba ubezpieczona pozostaje w zatrudnieniu. Ocena stanu zdrowia przez lekarza orzecznika ZUS lub komisję lekarską ZUS Oceny stanu zdrowia dokonuje lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS (jeśli ubiegający się o rentę złoży sprzeciw wobec orzeczenia wydanego przez lekarza orzecznika lub prezes ZUS zgłosi zarzut wadliwości). Lekarz orzecznik może wydać orzeczenie o:– całkowitej niezdolności do pracy – jeśli ubiegający się o rentę utraci zdolność do tego, by wykonywać jakąkolwiek pracę;– częściowej niezdolności do pracy – jeśli utraci w znacznym stopniu zdolność do tego, by wykonywać pracę zgodną ze swoimi kwalifikacjami. Co ważne, lekarz orzecznik może również stwierdzić, że naruszenie sprawności organizmu powoduje konieczność opieki i pomocy innej osoby przy codziennych potrzebach życiowych. W takim wypadku, orzeka niezdolność do samodzielnej egzystencji. Co do zasady, lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS-u orzeka niezdolność do pracy maksymalnie na 5 lat. Dopiero na podstawie prawomocnego orzeczenia lekarza orzecznika albo komisji lekarskiej ZUS wydaje decyzję w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy. Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje przez okres, na jaki lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS wyda orzeczenie o niezdolności do pracy. Może być stała, gdy lekarz orzecznik stwierdził trwałą niezdolność do pracy lub okresowa, gdy niezdolność do pracy ma charakter czasowy. Z tytułu niezdolności do pracy przysługuje również renta szkoleniowa. Prawo do renty szkoleniowej przysługuje osobie, która spełnia warunki wymagane do przyznania renty i otrzyma orzeczenie o celowości przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie. Po przyznaniu renty organ rentowy kieruje zainteresowanego do powiatowego urzędu pracy w celu odbycia szkoleń przygotowujących do zdobycia nowego zawodu. Renta szkoleniowa przyznawana jest na okres 6 miesięcy. Na wniosek starosty, okres ten może zostać przedłużony maksymalnie do 30 miesięcy. Również na wniosek starosty okres 6 miesięcy może zostać skrócony, jeżeli starosta uzna, że nie ma możliwości przekwalifikowania do innego zawodu oraz gdy pobierający rentę nie uczestniczy we wskazanych szkoleniach. W przypadku gdy starosta zawiadomi o braku możliwości przekwalifikowania do innego zawodu organ rentowy ponownie kieruje zainteresowanego do lekarza orzecznika. Renta szkoleniowa wynosi 75% podstawy wymiaru renty, nie mniej jednak niż w wysokości najniższej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Rodzaje rent Renta stała przysługuje ubezpieczonemu którego niezdolność do pracy została uznana za trwałą. Renta okresowa przysługuje jeśli niezdolność do pracy ma charakter czasowy. Przysługuje ona przez okres wskazany w decyzji organu rentowego. Po upływie tego okresu ubezpieczony może wystąpić do ZUS z wnioskiem o przedłużenie prawa do renty na dalszy okres. Ewentualne kolejne prawo do renty uzależnione jest od wyniku ustaleń zawartych w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej. Nie później niż na trzy miesiące przed ustaniem prawa do renty okresowej ZUS zawiadamia osobę zainteresowaną o terminie wstrzymania wypłaty oraz o warunkach przywrócenia prawa do tego świadczenia. Co warto zauważyć, renta nie przysługuje, jeśli ubezpieczony ma ustalone prawo do emerytury lub spełnia warunki do jej przyznania. Gdyby potrzebowali Państwo pomocy w sprawach związanych z ZUS – służymy pomocą.
Ochrona wizerunku dziecka
Zdjęcie Twojego dziecka zostało opublikowane w Internecie bez Twojej zgody ? Jesteś podmiotem, który organizuje np. imprezę sportową i chce publikować zdjęcia dzieci biorących w niej udział? Oto kilka podstawowych informacji, które pomogą zrozumieć temat ochrony wizerunku dziecka. Wstęp Wizerunek jest dobrem prawnie chronionym, co wynika wprost z brzmienia art. 23 Kodeksu cywilnego (Art. 23 KC: Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.). Wizerunek podlega ochronie na podstawie przepisów zawartych w Kodeksie cywilnym, w Ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a także w Ustawie o ochronie danych osobowych. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: „Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Kto decyduje o wizerunku dziecka? Choć wizerunek przynależy do każdego człowieka, a zatem też i do dziecka, to prawo do decydowania o wizerunku dziecka mają najczęściej rodzice (opiekunowie prawni). Wynika to z faktu, że dziecko, nie posiadając pełnej zdolności do czynności prawnych, a zatem nie może samodzielnie rozporządzać swoimi prawami, w tym decydować np. o rozpowszechnieniu swojego wizerunku. Do kiedy to rodzice decydują o udostępnianiu wizerunku dziecka, a od kiedy to małoletni może sam decydować w tym zakresie? Od 13. roku życia osoby niepełnoletnie mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych, a zatem mogą dokonywać pewnych czynności prawnych we własnym zakresie (Art. 15. KC : Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo). Z tego też względu np. na Facebook-u konto założyć może osoba, która ukończyła 13 lat, a na Youtube – 16 lat. To czy nastolatek może sam decydować o rozpowszechnianiu swojego wizerunku – zależy od tego jakie konsekwencji/ skutki będzie za sobą pociągało to rozpowszechnienie. Przykładowo, jeżeli wizerunek byłby rozpowszechniany wyłącznie w mediach społecznościowych lub na stronie internetowej np. klubu sportowego, ośrodka kultury i sportu, biblioteki – to można uznać zgodę nastolatka za wystarczającą. Jeżeli jednak mowa o publikacjach komercyjnych, jak np. reklama – to wymagana jest zgoda rodziców. Innymi słowy, wszystko zależy od zasięgu (tzw. pól eksploatacji) oraz czasu przetwarzania. Reasumując, biorąc pod uwagę w/w przepis art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim – zanim upublicznimy w jakikolwiek sposób wizerunek osoby niepełnoletniej warto, przede wszystkim w przypadku publikacji komercyjnych -zadbać o zgodę rodziców. Zgoda jednego czy obojga rodziców? Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka (Art. 97 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania). Wszystko wydaje się proste, dopóki pomiędzy rodzicami nie dochodzi do rozbieżności zdań odnośnie rozpowszechniania wizerunku dziecka. W tym wypadku również po uwagę wziąć należy zasięg takiej publikacji i jej charakter. W tym kontekście należy się odnieść do treść art. 97 §2 KRO – Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy”. Jeżeli chodzi o publikację zdjęć z wycieczek szkolnych, festynów, zawodów, konkursów- to nie wydaje się być zasadnym uznanie takiej publikacji za tzw. „istotne sprawy dziecka”, a zatem w takich wypadkach za wystraczającą należy uznać zgodę jednego rodzica. Problem zaczyna się w przypadku sprzeciwu drugiego rodzica. Jeżeli jeden z rodziców sprzeciwia się publikacji wizerunku dziecka, to ani drugi z rodziców, ani żadna instytucja, mimo zgody jednego z rodziców – nie mogą rozpowszechniać wizerunku dziecka. W przypadku komercyjnego użycia wizerunku dziecka (prasa, reklama) – zawsze wymagana jest zgoda obojga rodziców / opiekunów prawnych. W sytuacji konfliktu pomiędzy rodzicami decyzję podejmuje sąd rodzinny. Kiedy można opublikować wizerunek dziecka bez uzyskania zgody na publikację? Art. 81 ust. 1 zd.2 oraz ust.2 ustawy o prawie autorskim -wskazuje na wyjątki, tj. sytuacje, kiedy nie jest konieczne uzyskanie zgody pełnoletniej osoby, której wizerunek widoczny jest na zdjęciu lub zgody rodzica na rozpowszechnienie wizerunku dziecka. Mowa o następujących przypadkach: 1) gdy osoba otrzymała zapłatę za pozowanie, Przyjęcie zapłaty za pozowanie, uważane jest za domniemaną zgodę na rozpowszechnianie wizerunku danej osoby. Niemniej jednak , w przypadku wyraźnego zastrzeżenia osoby pozującej o braku zgody na rozpowszechnianie takiego zdjęcia, jego rozpowszechnianie jest bezprawne. Należy jednak pamiętać, że zezwolenie uzyskane na podstawie tego wyjątku nie zabezpiecza publikującego przed ewentualnymi roszczeniami dotyczącymi ochrony dóbr osobistych. Chodzi o przypadek kiedy wizerunek zostałby wykorzystany w sposób, który naruszałby prywatność, godność, czy dobre imię dziecka. Mimo zapłaty wynagrodzenia, taka publikacja daje podstawy do występowania z roszczeniami z tytułu naruszenia dóbr osobistych. 2) gdy mowa o wizerunku osoby powszechnie znanej, , jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych, W przypadku dzieci mowa tu np. o zdjęciu niepełnoletniej aktorki na planie filmowym lub podczas premiery, albo młodego sportowca na zawodach. Należy jednak pamiętać, że wyjątek ten dotyczy sytuacji związanych z pełnieniem funkcji publicznych, a contrario nie dotyczy tych samych osób w sytuacjach prywatnych. 3) gdy osoba stanowi jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza. Przykład – fotograf, który zrobi zdjęcie starówki miasta, a w kadr „weszła mu” wycieczka szkolna – nie musi uzyskiwać zgody rodziców wszystkich uwiecznionych dzieci. Podobnie w przypadku zdjęć ze szkolnych imprez. Powyższy wyjątek nie dotyczy jednak sytuacji, gdy zdjęcie podpiszemy danymi dzieci. Podpisując zdjęcie imionami i nazwiskami dzieci – umożliwiamy ich identyfikację, zaś wszelkie informacje, pozwalające zidentyfikować konkretne osoby – stanowią dane osobowe, a zatem w grę wchodzą regulacje dotyczące RODO oraz przepisy o ochronie danych osobowych. W związku z tym, chcąc opublikować takie dane – musimy uzyskać zgodę na ich przetwarzanie. Zgody, tak jak w przypadku wizerunku – udzielają wyłącznie rodzice. Co gdy chcę cofnąć zgodę na publikację zdjęć dziecka? Osoba, która wyraziła zgodę na publikację wizerunku własnego, lub swojego dziecka może ją cofnąć w każdym momencie. Cofnięcie zgody na publikację wizerunku powoduje, że nie można go będzie w przyszłości rozpowszechniać. Innymi słowy cofnięcie zgody odnosi skutek wyłącznie na przyszłość, ale nie ma wpływu na dotychczasowe publikacje dokonane zgodnie z udzieloną zgodą. Podobnie z resztą jak w przypadku przetwarzania danych osobowych. W jakiej formie należy wyrazić zgodę? Zgoda
Wezwanie do zapłaty
Chyba każdy przedsiębiorca miał kiedyś problem z terminowym regulowaniem należności przez swoich kontrahentów. Takie sytuacje to nieodłączny element prowadzenia działalności gospodarczej. Niestety przedsiębiorca, który czeka na uregulowanie faktury przez kontrahenta – sam może popaść w problemy finansowe spowodowane brakiem płynności finansowej. Co więcej, wystawiając fakturę ponosimy koszty związane z podatkiem dochodowym i podatkiem VAT. Z uwagi na powyższe, warto pomyśleć o tzw. miękkiej windykacji, czyli wystosowaniu wezwania do zapłaty. Metoda ta jest mało kosztowna, a może skutkować odzyskaniem należnych pieniędzy. Czym jest wezwanie do zapłaty? Wezwanie do zapłaty jest pismem wysyłanym przez wierzyciela do swojego dłużnika. Sporządzone wezwanie ma skłonić kontrahenta do uregulowania należności w wyznaczonym terminie i jednocześnie ostrzec przed planowanym postępowaniem sądowym w razie jego braku. Jest to pierwszy i podstawowy krok upominający kontrahenta, a jednocześnie pozwalający uniknąć dodatkowych kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Co więcej i co nieraz dla przedsiębiorcy najważniejsze – wezwanie to pozwala zaoszczędzić cenny czas. Jak napisać wezwanie do zapłaty? Nie ma jednego, sztywnego wzoru wezwania do zapłaty. Niemniej jednak, ważne by pismo to było napisane w sposób oficjalny, rzeczowy i stanowczy oraz by zawierało n/w elementy: W wezwaniu warto również wskazać czym będzie skutkować brak zapłaty wskazanej kwoty (ew. wraz z odsetkami) lub braku ustosunkowania się do propozycji pozasądowego zakończenia sporu w wyznaczonym terminie – np.: – sprawa, bez dalszych wezwań, bezzwłocznie zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego, co narazi kontrahenta na dodatkowe koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego; – zaprzestanie dostaw towarów/usług; – sprzedaż długu na giełdzie długów; – opublikowanie danych dłużnika w ogólnodostępnych bazach danych BIG (Biur Informacji Gospodarczej). Przed wysłaniem wezwania warto także jest sprawdzić w KRS lub w CEIDG właściwy adres nierzetelnego kontrahenta. Co ważne i o czym należy pamiętać – wezwanie należy wysłać listem poleconym, gdyż tylko w takim wypadku będziemy dysponować stosownym dowodem w toku ew. sporu sądowego. Wezwanie do zapłaty jako wymóg formalny pozwu Z uwagi na treść art. 187 § 1 pkt 3) KPC ( w pozwie należy podać „informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia”) – należy zauważyć, iż wezwanie nie tylko może zmobilizować dłużnika do zapłaty, ale pozwala także przygotować się pod względem formalnym do złożenia ewentualnego pozwu o zapłatę. Brak dowodu na podjęcie kroków w celu przeprowadzenia mediacji lub innych pozasądowych sposobów rozwiązania sporu, skutkować będzie bowiem – zwrotem pozwu. Co nam daje wezwanie do zapłaty? Warto także podkreślić, iż zwrócenie się do profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego – z prośbą o wystosowania w naszym imieniu takiego wezwania – zwiększa szanse na odzyskanie należności na etapie przedsądowym. Otrzymując bowiem wezwanie z Kancelarii – nasz kontrahent otrzymuje jasny sygnał, iż wierzyciel podjął już pierwsze, realne kroki w celu odzyskania swoich należności, co może Go skutecznie zmobilizować do uregulowania zobowiązania.
Ubezwłasnowolnienie
Zdarza się, że osoby mocno schorowane potrzebują pomocy, w szczególności najbliższej rodziny. Niejednokrotnie niezbędna jest nie tylko pomoc faktyczna, ale również prawna – np. zabezpieczenie majątku i chorego. Służy temu ubezwłasnowolnienie. Ubezwłasnowolnienie jest możliwe, gdy choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe lub występowanie innego rodzaju zaburzeń (alkoholizm, narkomania) – powodują, że dana osoba nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem. Co to jest ubezwłasnowolnienie? Ubezwłasnowolnienie to instytucja prawa cywilnego, która wpływa na zdolność do czynności prawnych danej osoby. Ubezwłasnowolnienie związane jest właśnie ze zdolnością do czynności prawnych – w jednym przypadku częściowo, w drugim całkowicie pozbawia człowieka możliwości samodzielnego działania w sferze prawnej. Należy zaznaczyć, iż zdolność do czynności prawnych – do której odnosi się instytucja ubezwłasnowolnienia – to nie to samo co zdolność prawna. Zdolności prawnej nigdy nie można nikogo – pozbawić. Innymi słowy nikomu nie można np. pozbawiać kogoś możliwości bycia np. właścicielem rzeczy. Można jednak w drodze właśnie ubezwłasnowolnienia ograniczyć lub wyłączyć możliwość samodzielnego zawierania umów, których celem jest np. nabycie rzeczy, wzięcie pożyczki itp.. W Kodeksie cywilnym wyróżniamy: ubezwłasnowolnienie całkowite oraz częściowe. Kiedy ubezwłasnowolnienie całkowite, a kiedy częściowe? Zgodnie z art. 13 Kodeksu cywilnego: § 1. Osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem. § 2. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską. Najczęściej opiekunem ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawiany jest jego małżonek, a w braku małżonka –ojciec lub matka. Zgodnie zaś z art. 16 Kodeksu cywilnego § 1. Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. § 2. Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia kuratelę. Kurator osoby ubezwłasnowolnionej częściowo jest powołany do jej reprezentowania i do zarządu jej majątkiem tylko wtedy, gdy sąd opiekuńczy tak postanowi. W razie uchylenia ubezwłasnowolnienia – kuratela ustaje z mocy prawa. Cel ubezwłasnowolnienia. Należy pamiętać, iż celem ubezwłasnowolnienia jest dbałość o dobro osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona, a nie innych osób. Potwierdza to Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 18 grudnia 2019 r., w sprawie do sygn. akt: IV CSK 157/19, gdzie czytamy: „Ubezwłasnowolnienie częściowe orzeka się wyłącznie w interesie osoby potrzebującej pomocy w prowadzeniu swoich spraw i w celu ochrony jej dobra, a nie w interesie osób wnioskujących o ubezwłasnowolnienie lub członków jej rodziny”. Co więcej, „ubezwłasnowolnienie, zwłaszcza całkowite, jest tak daleko idącą ingerencją w sferę praw i wolności człowieka, że stosowane winno być wyjątkowo, w wypadkach, gdy nie ma możliwości ochrony osoby chorej lub upośledzonej w inny sposób” – uznał Sąd Apelacyjny w Katowicach w postanowieniu z 18 grudnia 2017 r. (I ACa 154/17). Przeszkody ubezwłasnowolnienia Sama choroba (niedorozwój, zaburzenie psychiczne) nie powoduje automatycznie, że Sąd orzeknie ubezwłasnowolnienie. W przypadku ubezwłasnowolnienia całkowitego, chorobie uzasadniającej ubezwłasnowolnienie musi towarzyszyć również niemożność kierowania swoim postępowaniem. Innymi słowy, musi występować brak świadomego kontaktu z otoczeniem oraz brak możliwości intelektualnej oceny swojego zachowania i wywołanych nim następstw. Jeżeli zaś chodzi o ubezwłasnowolnienie częściowe- trzeba wykazać, iż dana osoba nie radzi sobie do końca z czynnościami prawnymi życia codziennego i potrzebuje w tym zakresie pomocy. Skutki ubezwłasnowolnienia? Zgodnie z Kodeksem cywilnym nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. Oznacza to, że czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych (m.in. ubezwłasnowolniony) jest nieważna. Wyjątek stanowią umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, np. zakupy w sklepie spożywczym. Osoby ubezwłasnowolnione częściowo (i małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście) mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Z małymi wyjątkami do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem – potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego( w przypadku osób ubezwłasnowolnionych częściowo będzie to kurator). Osoba ubezwłasnowolniona częściowo może bez zgody kuratora zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego. Sprawa sądowa o ubezwłasnowolnienie Gdy dojdziemy do wniosku, iż ktoś potrzebuje pomocy i najlepszym rozwiązaniem będzie dla niego właśnie ubezwłasnowolnienie – należy w tym przedmiocie złożyć wniosek do sądu. Postępowanie o ubezwłasnowolnienie regulują przepisy art. 544 do 5601 Kodeksu postępowania cywilnego. Kto może złożyć wniosek? Wniosek o ubezwłasnowolnienie może zgłosić: Niemniej jednak, należy pamiętać, iż zgłoszenie wniosku o ubezwłasnowolnienie w złej wierze lub lekkomyślnie podlega karze grzywny. Gdzie złożyć wniosek? Sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych. Wniosek o ubezwłasnowolnienie składa się w sądzie okręgowym miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek. W braku miejsca zamieszkania właściwy będzie sąd miejsca pobytu. Przebieg postępowania Sam wniosek o ubezwłasnowolnienie oraz toczące się na jego podstawie postępowanie sądowe – nie przesądza jeszcze o ubezwłasnowolnieniu osoby w nim wskazanej. Sąd zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania dowodowego na wielu płaszczyznach, z udziałem samego zainteresowanego, jak również biegłych lekarzy np. psychiatry, neurologa, psychologa itd.. Uczestnikami postępowania o ubezwłasnowolnienie są z mocy samego prawa, prócz wnioskodawcy: osoba, której dotyczy wniosek, jej przedstawiciel ustawowy i małżonek osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie (art. 546 § 1 k.p.c.). Postępowanie toczy się z udziałem prokuratora. Niezwłocznie po wszczęciu postępowania sąd ma obowiązek wysłuchać osobę, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, w obecności dwóch biegłych: psychologa (który może ocenić sprawność intelektualną osoby wysłuchiwanej) oraz – w zależności od stanu zdrowia wysłuchiwanego i wskazanych we wniosku przyczyn ubezwłasnowolnienia – psychiatry lub neurologa. Obecność biegłego psychologa oraz biegłego lekarza psychiatry lub neurologa przy pierwszym wysłuchaniu jest obligatoryjna. Orzeczenie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia może zapaść tylko po przeprowadzeniu rozprawy. W postanowieniu o ubezwłasnowolnieniu sąd orzeka, czy ubezwłasnowolnienie jest całkowite, czy też częściowe i z jakiego powodu zostaje orzeczone. Sąd, który orzekł ubezwłasnowolnienie, zarządza z urzędu przesłanie sądowi opiekuńczemu odpisu prawomocnego postanowienia, którym orzekł ubezwłasnowolnienie. W razie oddalenia wniosku o ubezwłasnowolnienie sąd zawiadamia sąd opiekuńczy o ewentualnej potrzebie ustanowienia kuratora dla osoby niepełnosprawnej. Orzeczenie sądu w przedmiocie ubezwłasnowolnienia może zostać zaskarżone apelacją. Uchylenie bądź zmiana ubezwłasnowolnienia Sąd uchyli ubezwłasnowolnienie, gdy ustaną przyczyny, dla których je orzeczono. Nadto
ODSZKODOWANIE A ZADOŚĆUCZYNIENIE – czym się różnią
Choć w języku potocznym zdarza się, że pojęcie odszkodowania i zadośćuczynienia są używane zamiennie, to jednak różnią się od siebie zasadniczo. W zależności od tego czy mamy do czynienia ze szkodą materialną lub niematerialną można wystąpić o odszkodowanie bądź domagać się zadośćuczynienia, bądź też domagać się zarówno odszkodowania jak i zadośćuczynienia. Odszkodowanie To inaczej naprawienie / rekompensata za poniesioną szkodę materialną, która ma charakter wymierny i która można wyliczyć. Odpowiedzialność odszkodowawcza może wynikać z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania umownego bądź z czynu niedozwolonego. Art. 471 Kodeksu cywilnego [Odpowiedzialność kontraktowa] Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Co do zasady dłużnik odpowiedzialny jest za niezachowanie należytej staranności przy wykonywaniu zobowiązania. Mówiąc na należyte staranności w przypadku przedsiębiorców uwzględnia się tzw. profesjonalny charakter wykonywanej działalności. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje zarówno straty, które poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W przypadku gdy poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Zgodnie z Kodeksem cywilnym naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, przez przywrócenie stanu poprzedniego bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Art. 415 Kodeksu cywilnego [Odpowiedzialność deliktowa] Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. W tym wypadku warto pamiętać, że za szkodę jest odpowiedzialny nie tylko ten, kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. Odpowiedzialność na tej zasadzie ponosi także zwierzchnik, osoba której można przypisać winę w nadzorze, tudzież w wyborze, jak również właściciel zwierzęcia wyrządzającego szkodę, Prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.), posiadacz pojazdu. Warto wskazać na przypadki, wyłączające odpowiedzialność, a mianowicie: obrona konieczna, stan wyższej konieczności, niepoczytalność, wiek (osoba małoletnia). W obu wypadkach, aby poszkodowany mógł dochodzić określonej kwoty odszkodowania – musi udokumentować poniesione wydatki czy też poniesione straty. Może to być m.in. rachunek za naprawę samochodu, za poniesione koszty leczenia, rehabilitacji, dojazdów do lekarz, kosztów remontu po zalaniu mieszkania itp. itd. Zadośćuczynienie Art. 445 w zw. z art. 444 §1 Kodeksu cywilnego -W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. To z kolei rekompensata, która ma zastosowanie do szkód o charakterze niematerialnych, określanych w kodeksie cywilnym jako „krzywda”. Zadośćuczynienie będzie zatem rekompensować cierpienie fizyczne i psychiczne, które nie są już tak łatwe do zdefiniowana. Trudno bowiem „wycenić” traumę po wypadku lub po stracie bliskiej osoby. Zadośćuczynienie winno stanowić pieniężne wyrównanie krzywdy, z którym będziemy mogli mieć do czynienia jedynie w przypadku szkody na osobie. Przy zadośćuczynieniu nie ma obiektywnych metod/reguł, które pozwalałby ustalić wysokość świadczenia. Zadośćuczynienie ma charakter niezwykle oceny, z tego też względu przy ustalaniu żądania najczęściej odnosić się należy do kwot zasądzonych przez Sąd w podobnych sprawach. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie – I Wydział Cywilny z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt: I ACa 279/21: „W art. 445 KC chodzi o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości) oraz cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w zw. z cierpieniami fizycznymi i ich długotrwałość). Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede wszystkim złagodzenie tych cierpień, ma ono charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego, a jednocześnie nie może być źródłem nieuzasadnionego wzbogacenia. Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają żadnych kryteriów, jakie należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnej sprawy mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a zwłaszcza stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, prognozę na przyszłość oraz wiek poszkodowanego” (Legalis nr: 2607609). Oczywiście niejednokrotnie zachodzą sytuacje, w którym są podstawy do dochodzenia jednocześnie i odszkodowania i zadośćuczynienia.
KURATOR DO DORĘCZEŃ DLA NIEZNANEGO Z MIEJSCA POBYTU
Kurator do doręczeń, to instytucja – która ma zastosowanie przede wszystkim w dwóch przypadkach – gdy w ogóle nie znamy adresu Pozwanego albo gdy Pozwany nie odbiera korespondencji pod znanym nam adresem, a próba doręczenia przez Komornika – okazała się bezskuteczna. Instytucja kuratora dla doręczeń uregulowana została w art. 143 k.p.c. w myśl, którego, „jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne pismo procesowe wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający”. Należy jednak pamiętać, iż kurator może być ustanowiony jedynie dla osoby, której tożsamość jest ustalona. Innymi słowy, nie można w tym trybie ustanowić kuratora dla strony pozwanej niezidentyfikowanej od początku procesu. Przeciwko osobom, nieznanym z imienia i nazwiska, których tożsamości nie daje się ustalić, nie można bowiem wytaczać powództwa (Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 23 września 1997 r., sygn. akt:I CKU 117/97, Legalis nr: 208554). Rola kuratora nie sprowadza się tylko i wyłącznie do odbioru korespondencji strony postępowania. Kurator ma za zadanie obronę praw strony dla, której został ustanowiony. Nie może być bierny. Musi składać wnioski, czy też oświadczenia w imieniu osoby, którą zastępuje, a przede wszystkim winien ustosunkować się merytorycznie do żądań strony przeciwnej. Kurator ma także obowiązek uczestniczenia w rozprawach, zachowania terminów, a także składania wniosków odwoławczych (Postanowienie SN z 14.04.2016 r. (IV CSK 412/15), Legalis nr: 1460762). Należy mieć jednak na uwadze, iż kurator jest uprawniony do podejmowania czynności o charakterze procesowym. Złożenie lub przyjęcie przez kuratora oświadczenia o charakterze materialno-prawnym – pozostaje bezskuteczne. Potwierdza to m.in. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie – V Wydział Cywilny z dnia 4 grudnia 2018 r., w sprawi do sygn. akt: V ACa 1551/17, gdzie czytamy : „Bezskuteczne pozostaje, w stosunku do drugiej strony stosunku prawnego, złożenie oświadczenia woli wywołującego skutki materialnoprawne w sytuacji, w której oświadczenie to zostanie złożone wobec kuratora ustanowionego dla tej strony w trybie przepisu art. 144 KPC. Ustanowiony w ten sposób kurator procesowy ma podejmować za nieobecnego jedynie czynności procesowe, które są niezbędne dla obrony jego praw w toku całego procesu. Kurator uprawniony jest więc do składania oświadczeń woli w imieniu reprezentowanej strony, ale tylko oświadczeń mających charakter procesowy. Przyjęcie przez kuratora oświadczenia o odwołaniu darowizny, którego istotą jest rozwiązanie stosunku prawnego, a więc wywołanie wyłącznie skutku materialnoprawnego, przekracza zakres ochrony praw osoby reprezentowanej, zatem należy je uznać za niedopuszczalne ze względu na sprzeczność z ustawowymi uprawnieniami kuratora wynikającymi z art. 143 KPC” (Legalis nr: 1865627). Jednakże to, że kurator nie jest uprawniony do składania oświadczeń materialno-prawnych, nie wyklucza możliwości podnoszenia przez niego – zarzutów materialnych. Co potwierdza z kolei, Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie – I Wydział Cywilny z dnia 17 listopada 2017 r., w sprawie do sygn. akt: I ACa 816/17, gdzie czytamy : „Kurator absentis działając jako przedstawiciel ustawowy ma podejmować za nieobecnego czynności niezbędne dla obrony jego praw w całym postępowaniu. Może więc podnosić zarzuty zarówno materialne jak i procesowe”(Legalis nr: 1830609). Kwestie dotyczące ustanowienia kuratora reguluje art. 144 § 1 KPC zgodnie, z którym kurator jest ustanawiany na podstawie postanowienia sądowego lub zarządzenia przewodniczącego, które stanowi jego źródło umocowania do działania. Należy pamiętać, że uprawdopodobnienie, że miejsca pobytu strony jest nieznane stanowi podstawowy warunek ustanowienia kuratora. Obowiązek uprawdopodobnienia spoczywa na stronie wnioskującej o ustanowienie kuratora. W przypadku gdy strona wnioskująca o ustanowienie kuratora nie uprawdopodobni w sposób wystarczający, iż miejsce pobytu strony nie jest znane, Sąd może oddalić wniosek o ustanowienie kuratora. Na oddalenie powyższego wniosku nie przysługuje stronie zażalenie. Zgodnie z art. art. 144 § 2 k.p.c. „ o ustanowieniu kuratora przewodniczący ogłosi publicznie w budynku sądowym i lokalu wójta burmistrza (burmistrza, prezydenta miasta), w sprawach zaś większej wagi, gdy uzna to za potrzebne, także w prasie”. Celem publicznego ogłoszenia o ustanowieniu kuratora jest, aby ta informacja dotarła bezpośrednio albo pośrednio do osoby, której miejsce pobytu nie jest znane. Dokonanie obwieszczenia jest bowiem warunkiem ważności ustanowienia kuratora. Innymi słowy, brak obwieszczenia o ustanowieniu kuratora stanowi przesłankę nieważności postępowania. Doręczenie staje się skuteczne w momencie doręczenia pisma kuratorowi. Niemniej jednak, Sąd może uzależnić skuteczność doręczenia od upływu określonego terminu od wywieszenia obwieszczenia w budynku sądowym. Warto podkreślić, iż kurator z uwagi na swoje obowiązki nie może być osobą przypadkową. Aby mógł należycie wypełniać swoje obowiązki – dobrze jest aby posiadał wiedzę prawniczą. Najczęściej na kuratora procesowego wyznaczani są pracownicy sekretariatu sądowego, radcowie, adwokaci, choć najlepszym rozwiązaniem jest ustanowienie kuratorem osoby bliskiej dla osoby zastępowanej. Niemniej jednak w praktyce ich ustalenie może okazać się równie trudne, jak ustalenie miejsca pobytu osoby zastępowanej. Kurator jest uprawniony do otrzymywania wynagrodzenia za swoje czynności. Wysokość wynagrodzenia dla kuratora określają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9.03.2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. 2018, poz. 536). Kurator podejmuje działania za osobę, której miejsce pobytu nie jest znane – do momentu jej zgłoszenia się albo też zgłoszenia się osób, które są uprawnione do jej zastępowania. Warto dodać, że oświadczenie przez stronę powodową, że miejsce pobytu przeciwnika procesowego nie jest znane – złożone w złej wierze, a w konsekwencji ustanowienie dla tej osoby kuratora – należy traktować w kategoriach pozbawienia tej strony możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 KPC), co skutkuje nieważnością postępowania. Z drugiej strony,” rozpoznawanie sprawy bez ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, mimo wniosku powoda oraz istnienia przesłanek przewidzianych w art. 143 i 144, powoduje pozbawienie możliwości obrony swych praw przez pozwanego, co stanowi przyczynę nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 KPC ) ( Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 grudnia 1994 r., sygn. akt:I PRN 33/94, Legalis nr: 29014). Zapraszamy do kontaktu gdyby mieli Państwo wątpliwości lub potrzebowali pomocy w powyższym zakresie.
KARA UMOWNA, ODSTĄPIENIE OD UMOWY, WYKONANIE ZASTĘPCZE – czyli możliwości Zamawiającego/ Inwestora w przypadku nieterminowego Wykonawcy.
Przykład: Klient zawarł z Wykonawcą umowę, zgodnie z którą Wykonawca miał wykonać określone pracę (np. budowa podjazdu, malowanie mieszkania), w ustalonym przez Strony terminie. Wykonawca w terminie zrealizował jedynie 40% prac. Jak Klient może wymóc na Wykonawcy wykonanie umowy i czego może żądać ? KARA UMOWA Jeżeli Strony zawarły w umowie klauzulę, zgodnie z którą Wykonawca w razie opóźnienia ma zapłacić Inwestorowi/Zamawiającemu określoną kwotę, a opóźnienie takie nastąpiło, to oczywiście można dochodzić tzw. kary umownej. Zgodnie z treścią art. 483 § 1. Kodeksu Cywilnego (KC): Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Co więcej, w myśl art. 483§ 2KC: Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej. Tym samym Inwestor/ Zamawiający – może żądać od Wykonawcy zarówno zapłaty kary umownej, jak i dokończenia wykonania robót. Wykonawca, który nie wywiązuje się ze swojego zobowiązania umownego, tj. np. opóźnia się z wykonaniem prac, może uchylić się od zapłaty kary umownej generalnie tylko wtedy, gdy wykaże, że opóźnienie wyniknęło nie z jego winy albo zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane (wtedy może żądać zmniejszenia kary umownej), albo wykazując, że kara umowna jest rażąco wygórowana (484 § 2 KC). ODSTĄPIENIE OD UMOWY Zamawiający/Inwestor może także skorzystać z możliwości odstąpienia od umowy. Zgodnie z treścią art. 636 § 1KC: Jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić (…). W tym wypadku musimy pamiętać o tym, że przesłankami odstąpienia od umowy są : 1)wadliwe lub sprzeczne z umową wykonywanie dzieła ; 2)wezwanie do zmiany sposobu wykonania dzieła; 3)wyznaczenie terminu, z upływem którego prawo odstąpienia będzie możliwe do wykonania; 4)by wyznaczony termin upłynął bezskutecznie. Zgodnie z art. 494 § 1. Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Co do zasady przyjmuje się, że w razie odstąpienia umowa jest uważana za niezawartą (tak jakby jej w ogóle nie było). W konsekwencji, Strony winny zwrócić sobie wzajemne świadczenia. Dodajmy, że wyznaczenia dodatkowego terminu z zagrożeniem odstąpienia od umowy nie traktuje się jako zmiany umowy, tym samym złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy – nie przedłuża Wykonawcy terminu. W konsekwencji powyższego, można od Wykonawcy żądać wykonania zobowiązania i naprawi