Sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu gospodarczym
Otrzymałeś nakaz zapłaty, wydany przez sąd w postępowaniu w sprawach gospodarczych i nie wiesz, co zrobić? W nakazie zapłaty sąd nakazał Ci, abyś w terminie oznaczonym w nakazie zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo wniósł środek zaskarżenia. Otóż, jeżeli nie zgadzasz się z nakazem zapłaty, uważasz, że został on wydany niesłusznie lub bezpodstawnie, w całości albo w części, możesz wnieść od niego sprzeciw do sądu, który doręczony Ci nakaz zapłaty wydał. Co powinien zawierać sprzeciw od nakazu zapłaty? Sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty powinien zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowany, imię i nazwisko lub nazwy stron, ich przedstawicieli lub pełnomocników (jeżeli występują). Sprzeciw winien być podpisany zgodnie z zasadami reprezentacji pozwanego. Pozwany powinien złożyć sprzeciw wraz z odpisami dla pozostałych stron postępowania. W sprzeciwie pozwany powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości czy w części oraz przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Sprzeciw niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony lub dotknięty brakami, których nie usunięto pomimo wezwania, podlega przez sąd odrzuceniu. Gdzie złożyć sprzeciw i w jakim terminie? Sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wnosi się bezpośrednio do tego sądu, który wydał nakaz. Sprzeciw można złożyć osobiście na dzienniku podawczym, mieszczącym się w budynku sądu lub wysłać przesyłką poleconą za pośrednictwem poczty. Oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Termin do wniesienia sprzeciwu wynosi dwa tygodnie od doręczenia nakazu zapłaty. Jeżeli pozwany mieszka lub ma siedzibę za granicą, a nie ma przedstawiciela w kraju, termin do wniesienia sprzeciwu wynosi miesiąc, przy czym gdyby doręczenie nakazu zapłaty miało mieć miejsce poza terytorium Unii Europejskiej, oznacza się termin nie krótszy niż trzy miesiące. Co się dzieje po wniesieniu sprzeciwu? W razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w części zaskarżonej sprzeciwem, a przewodniczący wyznacza rozprawę. Sprzeciw tylko jednego ze współpozwanych o to samo roszczenie oraz co do jednego lub niektórych uwzględnionych roszczeń powoduje utratę mocy nakazu jedynie co do nich. Nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie sprzeciwu w przepisanym terminie ma skutki prawomocnego wyroku, który podlega wykonaniu w drodze egzekucji komorniczej po nadaniu mu przez Sąd klauzuli wykonalności. Strona przegrywająca proces obciążana jest kosztami postępowania. Czy można zaskarżyć same koszty? Od postanowienia co do kosztów procesu zawartego w nakazie zapłaty, wydanym przez sędziego, służy zażalenie skierowane bezpośrednio do Sądu , który wydal postanowienie. Jak wyżej, zażalenie można złożyć osobiście na dzienniku podawczym, mieszczącym się w budynku sądu lub wysłać przesyłką poleconą za pośrednictwem poczty. Co istotne – stronie pozwanej przysługuje zażalenie, o ile nie zaskarża ona nakazu zapłaty sprzeciwem. Strona ma prawo do złożenia wniosku o uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, w terminie 7 dni od jego doręczenia (art. 357 § 21 k.p.c.). Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o doręczenie orzeczenia albo zarządzenia z uzasadnieniem zgłoszonego w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia albo doręczenia tego orzeczenia albo zarządzenia. W przypadku wniesienia środka zaskarżenia opłatę uiszczoną od wniosku o doręczenie orzeczenia albo zarządzenia z uzasadnieniem zalicza się na poczet opłaty od środka zaskarżenia. Ewentualna nadwyżka nie podlega zwrotowi (art. 25b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Złożenie wniosku o uzasadnienie postanowienia co do kosztów procesu jest warunkiem niezbędnym dla skutecznego wniesienia zażalenia. Brak skutecznego wniosku o uzasadnienie postanowienia spowoduje odrzucenie ewentualnego zażalenia. Zażalenie winno być podpisane zgodnie z zasadami reprezentacji strony, zawierać oznaczenie sądu, do którego jest kierowane imię i nazwisko stron oraz ich przedstawicieli lub pełnomocników (jeżeli występują), wskazanie sygnatury, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia ze wskazaniem w miarę potrzeby nowych faktów i dowodów. Strona winna wnieść zażalenie wraz z odpisem/odpisami dla pozostałych stron procesu. Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. Jeżeli przy wydaniu postanowienia sąd odstąpił od jego uzasadnienia, termin liczy się od dnia ogłoszenia postanowienia, a jeżeli podlegało ono doręczeniu – od dnia jego doręczenia. Opłata od zażalenia wynosi 1/5 opłaty wskazanej w art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jednak nie mniej niż 30 zł. Czy sprawa/spór zawsze musi toczyć się dalej przed Sądem i zakończyć wydaniem wyroku? Nie, ponieważ strony w każdej sprawie cywilnej, której charakter na to zezwala, mogą uregulować spór w drodze ugody sądowej lub pozasądowej. Ugoda zawarta przed Sądem w skutkach prawnych ma moc prawomocnego wyroku, w tym stanowi tytuł egzekucyjny, który po nadaniu mu klauzuli wykonalności, staje się podstawą do prowadzenia egzekucji przez komornika lub inny organ egzekucyjny. Co istotne – sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania. Jaki jest dalszy przebieg postępowania? Jakie są obowiązki strony w postępowaniu sądowym? Udział w rozprawie Strona ma obowiązek stawić się na wezwanie sądu. Stawiennictwo nie jest obowiązkowe, jeżeli strona otrzymała jedynie zawiadomienie o rozprawie (a nie wezwanie). Sąd może wydać orzeczenie pod nieobecność strony. Niestawiennictwo strony na rozprawie nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania. Co zrobić gdy sprawa trafiła do sądu gospodarczego, a strona nie jest przedsiębiorcą lub jest przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną? Na wniosek strony, która nie jest przedsiębiorcą lub jest przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną, sąd rozpoznaje sprawę z pominięciem przepisów dot. postępowania w sprawach gospodarczych Wniosek, o którym mowa wyżej, strona może złożyć w terminie tygodnia od dnia doręczenia jej na piśmie niniejszego pouczenia, a jeżeli doręczenie pouczeń nie było wymagane – w pozwie albo pierwszym piśmie procesowym pozwanego. Otrzymali Państwo nakaz zapłaty – zapraszamy do kontaktu z nasza Kancelarią ! Chętnie pomożemy 🙂
Mediacje w sprawach cywilnych
Czy sprawa/spór zawsze musi toczyć się dalej przed Sądem i zakończyć wydaniem wyroku? Otóż nie, ponieważ strony w każdej sprawie cywilnej, której charakter na to zezwala, mogą uregulować spór w drodze ugody sądowej lub pozasądowej. Co istotne – ugoda zawarta przed Sądem w skutkach prawnych ma moc prawomocnego wyroku, w tym stanowi tytuł egzekucyjny, który po nadaniu mu klauzuli wykonalności, staje się podstawą do prowadzenia egzekucji przez komornika lub inny organ egzekucyjny. Niewątpliwą zaletą zawarcia ugody jest m. in. na szybsze i tańsze zakończenie sporu, co pozwala stronom na uniknięcie kosztów przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych oraz daje stronom możliwość wpływu na treść ostatecznego porozumienia (ugody). Ważne jest również to, że sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania. Co to jest mediacja? Mediacja jest dobrowolną, poufną metodą rozwiązywania sporu, w której strony sporu, z pomocą bezstronnego i neutralnego mediatora, samodzielnie dochodzą do porozumienia. Mediacja jest jednym z dobrowolnych sposobów rozwiązywania konfliktów. Daje możliwość nawiązania dialogu pomiędzy równymi stronami, wyjaśnienia spornych kwestii i nawiązania porozumienia. Mediacja prowadzona jest przez bezstronnego i neutralnego mediatora. Postępowanie mediacyjne jest poufne. Dzięki zawarciu ugody można przyspieszyć postępowanie oraz zaoszczędzić koszty. Przystąpienie do mediacji nie wiąże się z obowiązkiem zawarcia ugody. Dzięki mediacji strony mogą także wypracować częściowe porozumienie, ustalić jakie fakty nie są między nimi sporne, co pozwala na szybsze i tańsze zakończenie sporu. W jakich sprawach może być prowadzona mediacji? Mediacja może być prowadzona we wszystkich sprawach cywilnych, w których dopuszczalne jest zawarcie ugody, tj. w sprawach, w których wynik postępowania jest zależny od woli stron. Zawarcie ugody, a tym samym prowadzenie mediacji, jest więc możliwe np. w sprawach o: • zapłatę, • zniesienie współwłasności, • dział spadku, • podział majątku Jaki może być wynik mediacji? Mediacja może zakończyć się zawarciem wspólnie wypracowanej ugody, którą podpisują strony. Jeżeli strony zawarły ugodę przed mediatorem, ugodę zamieszcza się w protokole albo załącza się do niego. Sąd może zatwierdzić ugodę zawartą przed mediatorem, jeżeli wystąpią o to z wnioskiem strony ugody lub jedna z nich. Sąd odmówi zatwierdzenia ugody albo nadania jej klauzuli wykonalności, w całości lub w części, wyłącznie wówczas gdy jest ona: sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego zmierza do obejścia prawa, niezrozumiała lub zawiera sprzeczności. Jaki jest wpływ zawarcia ugody na koszty postępowania? W razie umorzenia postępowania na skutek zawarcia ugody przed mediatorem sąd zwraca całą opłatę od pozwu, jeśli ugoda zostanie zawarta przed rozpoczęciem rozprawy i ¾ opłaty, jeżeli ugoda zostanie zawarta po rozpoczęciu rozprawy. Koszty mediacji poniesione przez sąd wchodzą w skład wydatków sądowych, co oznacza, że sąd nakaże ich pokrycie stronie, która sprawę przegrała lub dokona ich stosunkowego rozliczenia w razie wygranej częściowej. Sąd może też w uzasadnionych przypadkach odstąpić od obciążania tymi kosztami stron. Sąd nie obciąży kosztami mediacji strony zwolnionej od kosztów sądowych w całości. Więcej informacji o mediacji, jej przebiegu, skutków oraz kosztów mediacji można uzyskać na następujących stronach internetowych: Potrzebujesz wsparcia w mediacjach – zapraszamy do kontaktu z Kancelarią !
Wezwanie do zapłaty
Chyba każdy przedsiębiorca miał kiedyś problem z terminowym regulowaniem należności przez swoich kontrahentów. Takie sytuacje to nieodłączny element prowadzenia działalności gospodarczej. Niestety przedsiębiorca, który czeka na uregulowanie faktury przez kontrahenta – sam może popaść w problemy finansowe spowodowane brakiem płynności finansowej. Co więcej, wystawiając fakturę ponosimy koszty związane z podatkiem dochodowym i podatkiem VAT. Z uwagi na powyższe, warto pomyśleć o tzw. miękkiej windykacji, czyli wystosowaniu wezwania do zapłaty. Metoda ta jest mało kosztowna, a może skutkować odzyskaniem należnych pieniędzy. Czym jest wezwanie do zapłaty? Wezwanie do zapłaty jest pismem wysyłanym przez wierzyciela do swojego dłużnika. Sporządzone wezwanie ma skłonić kontrahenta do uregulowania należności w wyznaczonym terminie i jednocześnie ostrzec przed planowanym postępowaniem sądowym w razie jego braku. Jest to pierwszy i podstawowy krok upominający kontrahenta, a jednocześnie pozwalający uniknąć dodatkowych kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Co więcej i co nieraz dla przedsiębiorcy najważniejsze – wezwanie to pozwala zaoszczędzić cenny czas. Jak napisać wezwanie do zapłaty? Nie ma jednego, sztywnego wzoru wezwania do zapłaty. Niemniej jednak, ważne by pismo to było napisane w sposób oficjalny, rzeczowy i stanowczy oraz by zawierało n/w elementy: W wezwaniu warto również wskazać czym będzie skutkować brak zapłaty wskazanej kwoty (ew. wraz z odsetkami) lub braku ustosunkowania się do propozycji pozasądowego zakończenia sporu w wyznaczonym terminie – np.: – sprawa, bez dalszych wezwań, bezzwłocznie zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego, co narazi kontrahenta na dodatkowe koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego; – zaprzestanie dostaw towarów/usług; – sprzedaż długu na giełdzie długów; – opublikowanie danych dłużnika w ogólnodostępnych bazach danych BIG (Biur Informacji Gospodarczej). Przed wysłaniem wezwania warto także jest sprawdzić w KRS lub w CEIDG właściwy adres nierzetelnego kontrahenta. Co ważne i o czym należy pamiętać – wezwanie należy wysłać listem poleconym, gdyż tylko w takim wypadku będziemy dysponować stosownym dowodem w toku ew. sporu sądowego. Wezwanie do zapłaty jako wymóg formalny pozwu Z uwagi na treść art. 187 § 1 pkt 3) KPC ( w pozwie należy podać „informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia”) – należy zauważyć, iż wezwanie nie tylko może zmobilizować dłużnika do zapłaty, ale pozwala także przygotować się pod względem formalnym do złożenia ewentualnego pozwu o zapłatę. Brak dowodu na podjęcie kroków w celu przeprowadzenia mediacji lub innych pozasądowych sposobów rozwiązania sporu, skutkować będzie bowiem – zwrotem pozwu. Co nam daje wezwanie do zapłaty? Warto także podkreślić, iż zwrócenie się do profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego – z prośbą o wystosowania w naszym imieniu takiego wezwania – zwiększa szanse na odzyskanie należności na etapie przedsądowym. Otrzymując bowiem wezwanie z Kancelarii – nasz kontrahent otrzymuje jasny sygnał, iż wierzyciel podjął już pierwsze, realne kroki w celu odzyskania swoich należności, co może Go skutecznie zmobilizować do uregulowania zobowiązania.
KARA UMOWNA, ODSTĄPIENIE OD UMOWY, WYKONANIE ZASTĘPCZE – czyli możliwości Zamawiającego/ Inwestora w przypadku nieterminowego Wykonawcy.
Przykład: Klient zawarł z Wykonawcą umowę, zgodnie z którą Wykonawca miał wykonać określone pracę (np. budowa podjazdu, malowanie mieszkania), w ustalonym przez Strony terminie. Wykonawca w terminie zrealizował jedynie 40% prac. Jak Klient może wymóc na Wykonawcy wykonanie umowy i czego może żądać ? KARA UMOWA Jeżeli Strony zawarły w umowie klauzulę, zgodnie z którą Wykonawca w razie opóźnienia ma zapłacić Inwestorowi/Zamawiającemu określoną kwotę, a opóźnienie takie nastąpiło, to oczywiście można dochodzić tzw. kary umownej. Zgodnie z treścią art. 483 § 1. Kodeksu Cywilnego (KC): Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Co więcej, w myśl art. 483§ 2KC: Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej. Tym samym Inwestor/ Zamawiający – może żądać od Wykonawcy zarówno zapłaty kary umownej, jak i dokończenia wykonania robót. Wykonawca, który nie wywiązuje się ze swojego zobowiązania umownego, tj. np. opóźnia się z wykonaniem prac, może uchylić się od zapłaty kary umownej generalnie tylko wtedy, gdy wykaże, że opóźnienie wyniknęło nie z jego winy albo zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane (wtedy może żądać zmniejszenia kary umownej), albo wykazując, że kara umowna jest rażąco wygórowana (484 § 2 KC). ODSTĄPIENIE OD UMOWY Zamawiający/Inwestor może także skorzystać z możliwości odstąpienia od umowy. Zgodnie z treścią art. 636 § 1KC: Jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić (…). W tym wypadku musimy pamiętać o tym, że przesłankami odstąpienia od umowy są : 1)wadliwe lub sprzeczne z umową wykonywanie dzieła ; 2)wezwanie do zmiany sposobu wykonania dzieła; 3)wyznaczenie terminu, z upływem którego prawo odstąpienia będzie możliwe do wykonania; 4)by wyznaczony termin upłynął bezskutecznie. Zgodnie z art. 494 § 1. Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Co do zasady przyjmuje się, że w razie odstąpienia umowa jest uważana za niezawartą (tak jakby jej w ogóle nie było). W konsekwencji, Strony winny zwrócić sobie wzajemne świadczenia. Dodajmy, że wyznaczenia dodatkowego terminu z zagrożeniem odstąpienia od umowy nie traktuje się jako zmiany umowy, tym samym złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy – nie przedłuża Wykonawcy terminu. W konsekwencji powyższego, można od Wykonawcy żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. A zatem w razie odstąpienia od umowy można żądać od wykonawcy również kary umownej z tytułu nieterminowego wykonania zobowiązania, oczywiście jeżeli taka kara była w umowie zastrzeżona (Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 października 2006 r., w sprawie do sygn. akt: IV CSK 157/06 – teza: Wykonanie prawa odstąpienia inwestora od umowy o roboty budowlane nie pozbawia go roszczenia o zapłatę kary umownej zastrzeżonej na wypadek przekroczenia terminu oddania obiektu/ Legalis nr: 80581/). WYKONANIE ZASTĘPCZE Z kolei w myśl art. 480 § 1 KC: W razie zwłoki dłużnika (Wykonawcy) w wykonaniu zobowiązania czynienia, wierzyciel (Inwestor/Zamawiający) może, zachowując roszczenie o naprawienie szkody, żądać upoważnienia przez sąd do wykonania czynności na koszt dłużnika (Wykonawcy). Rozwijając, zgodnie z § 3. W wypadkach nagłych wierzyciel (Inwestor/Zamawiający) może, zachowując roszczenie o naprawienie szkody, wykonać bez upoważnienia sądu czynność na koszt dłużnika (Wykonawcy). W odróżnieniu do odstąpienia od umowy, wykonanie zastępcze – nie anuluje zawartej umowy. Celem wykonania zastępczego jest umożliwienie Inwestorowi osiągnięcie zamierzonego efektu robót – nakładem pracy innego wykonawcy. Wykonawca zastępczy może zarówno poprawić te prace, które już wykonał jego poprzednik, jak również zrealizować te, które jeszcze w ogóle nie zostały przeprowadzone. Działanie na koszt i ryzyko pierwotnego Wykonawcy oznacza, że to on będzie obciążony kosztami wynagrodzenia wykonawcy zastępczego. Inwestor/Zamawiający nie jest związany stawkami, które wiązały Go z Wykonawcą pierwotnym. Koszty robót zastępczych mogą przewyższać te stawki (np. kiedy „na wczoraj” szukaliśmy wykonawcy zastępczego w szczycie sezonu budowlanego). Niemniej jednak, Inwestor/Zamawiający nie ma pełnej swobody w ustalaniu wynagrodzenia wykonania zastępczego. Koszty wykonania zastępczego nie mogą być nadmierne i muszą odpowiadać stawkom rynkowym. W przypadku wykonania zastępczego, treść umowy nadal wiąże strony. Tym samym Inwestor/Zamawiający nadal może korzystać z rękojmi bądź gwarancji. Co więcej, za jakość prac wykonawcy zastępczego odpowiedzialność ponosił będzie także pierwotny Wykonawca Ponadto, w przypadku wykonania zastępczego – nie ma konieczności dokonywania rozliczeń wartości zrealizowanych prac, które są z kolei konieczne po złożeniu oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Pamiętajmy jednak, że dotychczasowemu Wykonawcy należy się wynagrodzenie wynikające z umowy. Jeśli jest to wynagrodzenie ryczałtowe, to Wykonawca winien otrzymać ustalone wynagrodzenie, pomniejszone o koszty (tylko konieczne i uzasadnione) wykonania zastępczego. ODSZKODOWANIE OD WYKONAWCYWarto dodać, iż w myśl art. 494 § 1. Zd. 2:Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Zatem Inwestor/Zamawiający może dochodzić odszkodowania za dodatkowo poniesione koszty – np. koszty dłuższego najmu mieszkania na czas remontu domu. PS> Zgonie z postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 14 czerwca 2021 r., w sprawie do sygn. akt: II CSK 78/21: „ Wraz ze złożeniem oświadczenia o odstąpieniu od umowy wygasa także alternatywne prawo do powierzenia przez inwestora osobie trzeciej tzw. zastępczego wykonania (poprawienia lub dokończenia) dzieła na koszt i niebezpieczeństwo wykonawcy (Legalis nr 2587489). Innymi słowy, odstąpienie od umowy i wykonanie zastępcze to dwie alternatywne opcje, z których nie można korzystać równolegle.
40/70/100 EURO – czyli rekompensata za koszty odzyskiwania należności
40/70/100 EURO – czyli rekompensata za koszty odzyskiwania należności Windykacja należności wiąże się dla wierzyciela z ponoszeniem dodatkowych kosztów. Ustawodawca wprowadził jednak regulację, która pozwala obciążyć tymi kosztami dłużnika. Mowa konkretnie o art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 893), wprowadzającym zryczałtowaną rekompensatę, która ma stanowić wyrównanie kosztów wierzycieli: Art. 10 ust. 1. Wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności (…) Zryczałtowana opłata za koszty odzyskania należności w wysokości 40/70/100 euro – może być naliczana w przypadku opóźnienia zapłaty. Oznacza to, że wierzyciel który nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie/fakturze może żądać od kontrahenta rekompensaty za koszty windykacji, które poniósł. Warto już w tym miejscu podkreślić, że ustawa dotyczy tylko transakcji handlowych, przez które w myśl art. 4 pkt 1 rozumie się – umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością; Innymi słowy, regulacji tej nie stosuje się w przypadku umów zawieranych pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem. Kiedy można dochodzić rekompensaty? Aby móc sądownie dochodzić rekompensaty muszą zostać spełnione 3 warunki: Warto dodać, iż ustawa nie uzależnia naliczania rekompensaty od skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Zatem można się o nią ubiegać już od dnia nabycia uprawnień do odsetek, czyli na etapie postępowania przedsądowego. Rekompensata za opóźnienie w transakcjach handlowych – jakiej kwoty można żądać? To jakiej wysokości rekompensaty można żądać od kontrahenta – zależy od wysokości zadłużenia. Można żądać równowartości kwoty: 1) 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5000 złotych; 2) 70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5000 złotych, ale niższa niż 50 000 złotych; 3) 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50 000 złotych. Należy jednak zauważyć, iż rekompensatę można naliczyć od każdej nieuregulowanej w terminie faktury. W myśl art. 10 ust. 1a. Równowartość kwoty rekompensaty, jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne. Warto dodać, że możliwość domagania się rekompensaty za opóźnienie w płatnościach to prawo, a nie obowiązek i to wierzyciel decyduje, czy naliczyć ją dłużnikowi, czy też nie. Dodatkowe roszczenia W myśl art. 10 ust. 2 – wierzycielowi oprócz rekompensaty przysługuje również zwrot, w uzasadnionej wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających kwotę rekompensaty. Nie zapominajmy również o odsetkach od dochodzonej należności i to odsetkach za opóźnienia w transakcjach handlowych, o których mowa w przedmiotowej ustawie. Przedawnienie rekompensaty W/w ustawa nie wskazuje terminów przedawnienia roszczenia o rekompensatę. Z tego też względu, zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu cywilnego, a konkretnie art. 118 KC, w myśl którego roszczenia wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej przedawniają się z upływem 3 lat. Tak te przesądził Sąd Najwyższy- Izba Cywilna w uchwale z dnia 30 września 2021 r., w sprawie do sygn. akt: III CZP 37/20. Rekompensata jako nadużycie prawa w myśl art. 5 KC Zgodnie z treścią art. 5 KC: nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie można znaleźć poglądy w myśl których, żądanie przez wierzyciela zasądzenia na jego rzecz rekompensaty można w niektórych, wyjątkowych sytuacjach – potraktować w kategorii nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 KC. Tak też orzekł Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w uchwale z dnia 11 grudnia 2015 r., w sprawie do sygn. akt: III CZP 94/15, gdzie czytamy: „Mając jednak na uwadze dolegliwość dla dłużnika takiej sankcji, do sądu orzekającego w sprawach o przyznanie równowartości 40 euro, należy zbadanie, czy w okolicznościach konkretnej sprawy wierzyciel nie nadużył przyznanego mu prawa, biorąc pod uwagę art. 5 KC”. Jak wskazał z kolei Sąd Okręgowy w Szczecinie w wyroku z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt VIII Ga 138/17: „O sprzeczności dochodzenia roszczenia z moralnością mogą decydować następujące elementy – niewielka suma transakcji, nieznaczny okres opóźnienia, wyjątkowość zdarzenia, brak hipotetycznej choćby szkody, brak wpływu na płynność finansową wierzyciela, nieprzedsięwzięcie przez wierzyciela działań prowadzących do odzyskania należności”. W razie problemów w powyższej tematyce – Kancelaria służy pomocą tak wierzycielom, jak i dłużnikom.