Alimenty między małżonkami i byłymi małżonkami
Tak w trakcie trwania małżeństwa, jak i po jego ustaniu małżonek może żądać od współmałżonka / byłego małżonka alimentów niezbędnych do swojego utrzymania. W pierwszym przypadku, możemy mieć do czynienia np. z sytuacją gdy w wyniku ustaleń małżonków, jeden z nich zajmuje się domem i dziećmi, a drugi pracuje, zaś po pewnym czasie małżonek, który pracuje i zarabia, zaprzestaje przekazywania środków na utrzymanie domu i rodziny drugiemu współmałżonkowi. W takiej sytuacji, współmałżonek, który nie otrzymuje pieniędzy na utrzymanie, może złożyć do sądu rodzinnego pozew o alimenty. W drugim przypadku, kwestia alimentów na rzecz byłego małżonka może zostać określona przez sąd zarówno w wyroku orzekającym rozwód bądź wyroku/postanowieniu orzekającym separację, jak i w odrębnym postępowaniu sądowym, jeśli już po uprawomocnieniu się orzeczenia o rozwodzie/separacji zaistnieją ustawowe przesłanki i były małżonek wystąpi z pozwem o zasądzenie na jego rzecz – alimentów. W myśl art. 60 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – Małżonek rozwiedziony/po orzeczeniu separacji, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Z kolei zgodnie z treścią art. 60 §2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód/separacja pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez małżonka uprawnionego do alimentów, nowego małżeństwa. Gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia (w przypadku rozwodu bez orzekania o winie), obowiązek alimentacyjny wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni. Pozew o przedłużenie obowiązku alimentacyjnego powinien zostać złożony przed upływem tego okresu. W przypadku orzeczenia separacji, brak jest powyższego pięcioletniego ograniczenia czasowego. Warto pamiętać, że w czasie trwania procesu o rozwód lub o separację, nie może być wszczęta przed sądem rejonowym odrębna sprawa o alimenty pomiędzy małżonkami albo pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację. Pozew lub wniosek o zabezpieczenie w takiej sprawie sąd przekaże sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód lub o separację, Z kolei postępowanie w sprawie o alimenty wszczęte przed wytoczeniem powództwa o rozwód lub o separację, ulega z urzędu zawieszeniu z chwilą wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację co do świadczeń za okres od jego wytoczenia, a sąd rejonowy przekazuje akta sądowi okręgowemu, prowadzącemu sprawę o rozwód/separację. Odnośnie spraw alimentacyjnych – zapraszamy do zapoznania się z naszymi innymi artykułami w tej materii. Gdyby zaś potrzebowali Państwo wsparcia w zakresie spraw z wiązanych z ustaleniem, podwyższeniem, tudzież zmniejszeniem alimentów- zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią.
Alimenty
Zgodnie z art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego alimenty służą zapewnieniu środków utrzymania, chodzi tu o bieżące potrzeby, takie jak wyżywienie, ubranie, wypoczynek, koszty leczenia, koszty utrzymania mieszkania czy rehabilitacji, a w miarę potrzeby to także zapewnienie środków wychowania, m.in. kształcenia, tym członkom rodziny, którzy nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich uzasadnionych potrzeb. Czym jest obowiązek alimentacyjny? Alimenty to obowiązek, który obciąża krewnych w linii prostej (dziadkowie-rodzice-dzieci-wnuki), rodzeństwo (brat-siostra) oraz wzajemnie małżonków, który polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. W określonych sytuacjach, jeśli odpowiada to zasadom współżycia społecznego obowiązek alimentacyjny może zostać orzeczony także pomiędzy byłymi małżonkami, jak i również pomiędzy dzieckiem a mężem matki, dzieckiem a żoną ojca (czyli pomiędzy pasierbem a ojczymem/macochą). Co do zasady, obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Natomiast krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym. Obowiązek utrzymania i wychowania dzieci ciąży przede wszystkim na ich rodzicach. Jeżeli zaś rodzice nie są w stanie w całości lub w części sprostać swoim obowiązkom alimentacyjnym względem dziecka, skutkiem czego mogłoby ono znaleźć się w niedostatku – w grę wchodzi subsydiarny obowiązek dalszych krewnych – np. dziadków. Z kolei obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji, wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. W zakresie zaś obowiązku alimentacyjnego ojczyma/macochy względem pasierba, tudzież pasierba względem ojczyma/macochy pod uwagę bierze się przede wszystkim zasady współżycia społecznego. Kto jest uprawniony do otrzymywania alimentów? Klasycznymi sytuacjami są alimenty należne dzieciom od rodziców, a w określonych sytuacjach alimenty między tak obecnymi, jak i byłymi małżonkami. – szczegóły w innych naszych artykułach. Nadto, uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku, przez co rozumie się stan, w którym dana osoba nie może własnymi siłami zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w całości lub w części. Z kolei usprawiedliwione potrzeby to takie, których zaspokojenie zapewni uprawnionemu normalne warunki bytowania, odpowiednie do jego stanu zdrowia i wieku. W jakiej wysokości Sąd zasądza alimenty? Zakres świadczenia alimentacyjnego zależny od usprawiedliwionych potrzeb Uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości Zobowiązanego. Co znamienne, przez majątkowe możliwości Zobowiązanego rozumie się nie tylko wynagrodzenie, które Zobowiązany, czyli Pozwany otrzymuje w chwili orzekania o alimentach. W sytuacji bowiem, gdy Pozwany nie pracuje – ale jest zdolny do pracy i może pracować albo pracuje, ale wykazuje oficjalnie zarobki znacząco poniżej swoich kwalifikacji i możliwości zawodowych – sąd bierze pod uwagę potencjalne możliwości zarobkowe Pozwanego, tj. ile Pozwany mógłby zarobić, gdyby wykorzystywał w pełni swoje możliwość zarobkowe. Warto pamiętać, że na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływają: Pozew o alimenty – kwestie formalne Pozew o alimenty należy złożyć w sądzie rejonowym właściwym dla zamieszkania Uprawnionego do alimentów. Należy oznaczyć strony postępowania, tj. stronę powodową (osobę która domaga się alimentów) oraz stronę pozwaną (osobę od której domagamy się alimentów). Warto pamiętać, że małoletni są reprezentowani przez rodziców, tudzież opiekunów prawnych. Dalej musimy wskazać tzw. wartość przedmiotu sporu. W sprawach alimentacyjnych określa się jako roczną kwotę żądanych alimentów. Przykładowo, jeśli domagamy się alimentów w wysokości 500 zł miesięcznie, to wartość przedmiotu sporu wyniesie 6000 zł (500 zł x 12 (miesięcy)). Ustalając kwotę żądanych alimentów, należy przede wszystkim uwzględnić: – koszty mieszkania – koszty wyżywienia – opłata za szkołę/ edukację – zajęcia dodatkowe – leczenie – wakacje i rozrywka – transport – karta miejska/ samochód – ubezpieczenie Warto pamiętać by uwzględnić i rozróżnić wydatki codzienne, stałe, miesięczne, kwartalne, a także okazjonalne. Te wydatki, które występują raz na kilka miesięcy, czy nawet raz na rok – należy podzielić na „stawkę miesięczną”. Następnie przechodzimy do uzasadnienia żądania. Przykładowo, w przypadku alimentów od rodzica na rzecz dziecka – musimy wykazać, że Pozwany jest rodzicem dziecka oraz że nie partycypuje w kosztach utrzymania dziecka w ogóle lub w stopniu wystarczającym. Nadto, należy wykazać (przedłożyć rachunki, faktury, potwierdzenia przelewów itp.) wydatki związane z utrzymaniem dziecka, a także koszty związane z utrzymaniem domu, rodziny i rodzica, który w sprawie reprezentuje małoletniego. Rodzic reprezentujący małoletniego, winien wykazać swoje aktualne możliwości finansowe, czyli wynagrodzenie i inne źródła dochodu (w tym zakresie przedkładamy np. zaświadczenie o zarobkach, zaświadczenie o wysokości świadczeń emerytalno – rentowych, zeznanie podatkowe na poprzedni rok). Z drugiej strony, należy także przedstawić aktualne możliwości finansowe zobowiązanego, wskazać jego miejsce pracy, czy i jaki majątek posiada. Warto rozważyć złożenie wniosku o zabezpieczenie na czas postępowania, skutkiem którego Sąd może już w trakcie sprawy zabezpieczyć od Pozwanego na rzecz osoby Uprawnionej pewną kwotę pieniężną. Co po wydaniu wyroku zasądzającego alimenty? Warto pamiętać, że w sprawie o alimenty Sąd z urzędu, czyli bez wniosku – nadaje wyrokowi klauzulę wykonalności. Natomiast jeśli alimenty zostały zasądzone w wyroku orzekającym rozwód/separację – sąd nada mu klauzulę wykonalności dopiero wówczas, gdy się uprawomocni. Jeśli mimo wydania wyroku zasądzającego alimenty, Pozwany, tj. osoba zobowiązana do ich płacenia – nie robi tego, wówczas możemy skierować sprawę do komornika, by ten rozpoczął egzekucję alimentów. W przypadku gdy zobowiązany nie respektuje orzeczenia sądowego, a komornik nie ma z czego wyegzekwować alimentów na rzecz dziecka, wówczas osoba, która ma zasądzone alimenty i spełnia określone przepisami warunki może złożyć wniosek do funduszu alimentacyjnego o wypłatę alimentów. Co więcej, uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego jest przestępstwem z art. 209 Kodeksu karnego, które możemy zgłosić policji lub prokuraturze, składając stosowne zawiadomienie. Ile trwa sprawa o alimenty? Wszystko zależy od okoliczności i woli stron. Średni czas trwania sprawy o alimenty to 7- 8 miesięcy. Jeżeli w pozwie szczegółowo wykażemy potrzeby uprawnionego i koszty z tym związane, a także dane pozwalające sądowi ustalić możliwości zarobkowe pozwanego, a Pozwany mimo, iż odbierze pozew, to nie złoży na niego odpowiedzi – sąd może zdecydować się na wydanie wyroku zaocznego na posiedzeniu niejawnym , to są szanse że sprawa zajmie ok. 2 miesięcy od złożenia pozwu. Jeśli zaś strony zgodzą się na skierowanie sprawy do mediacji albo na pierwszym terminie rozprawy zawrą ugodę – może udać się zakończyć spór w ok. 2-6 miesięcy. Jeśli zaś Strony wejdą w klasyczny spór, to rozstrzygnięcie
Prawa i obowiązki uczestników postępowania nieprocesowego
Jakie prawa i obowiązki ma strona – zwana uczestnikiem – w cywilnym postępowaniu nieprocesowym? Wyjaśnienie pojęć: Prawa i obowiązki uczestnika w postępowaniu: Jaki jest dalszy przebieg postępowania, gdy uczestnik otrzymał odpis wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego z załącznikami? Co w sytuacji, gdy uczestnik nie złoży odpowiedzi na wniosek/pisma przygotowawczego pomimo zobowiązania sądu lub złoży je po upływie wyznaczonego terminie? W przypadku złożenia ww. pism po upływie zakreślonego terminu, Przewodniczący zarządza ich zwrot. W takiej sytuacji przyjmuje się, że pismo w ogóle nie zostało złożone. Udział w rozprawie Koszty postępowania
Ustalenie kontaktów z dzieckiem
W obecnych czasach, nie jest czymś nadzwyczajnym sytuacja, gdy na skutek rozstania rodziców dziecko zamieszkuje z jednym z rodziców, zaś z drugim posiada wyłącznie okresowe bądź sporadyczne kontakty. Wszystko wygląda prosto o ile rodzice po rozstaniu potrafią się porozumieć co do opieki i kontaktów dziecka z rodzicem, z którym na stałe nie mieszkają. Gorzej, gdy rodzice pozostają w konflikcie i nie mogą dojść do porozumienia co do sposobu utrzymywania kontaktów. Wtedy jedyną możliwością jest ustalenie kontaktów z dzieckiem przez sąd. Warto pamiętać, że nie tylko rodzice, ale też pozostali członkowie rodziny, którzy mają utrudniony kontakt z dzieckiem (np. dziadkowie) mogą żądać ustalenia kontaktów. Sprawa o ustalenie kontaktów z wnukami przebiega na analogicznych zasadach co w sytuacji, gdy taki wniosek składa rodzic, stad też informacje zawarte w niniejszym wpisie znajdują zastosowanie w obu przypadkach . Zakres i forma kontaktów z dzieckiem Warto pamiętać, że kontakty z dzieckiem to zarówno prawo i obowiązek rodziców. W myśl polskiego prawa mogą być one realizowane w dwojaki sposób: poprzez możliwość przebywania z dzieckiem – odwiedzin oraz zabierania go poza miejsce zamieszkania oraz porozumiewania się – korespondencyjnego, telefonicznego, czy tez obecnie – środkami komunikacji elektronicznej (komunikatory, maile). Tym co należy podkreślić na wstępie, jest fakt, iż kontakty z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej. Innymi słowy, fakt, że rodzic jest jej pozbawiony władzy rodzicielskiej nie oznacza automatycznie, że nie ma prawa do kontaktów z dzieckiem. Owszem jest taka możliwość, ale to w ekstremalnych przypadkach, np. gdy rodzic znęcał się nad dzieckiem. Sposoby ustalenia kontaktów z dzieckiem Ustalenie kontaktów z małoletnim dzieckiem może nastąpić w któryś z niżej wymienionych sposobów: Poniżej przedstawimy scenariusz związany z sądowym ustaleniem w kwestii kontaktów z dzieckiem, w ramach którego Sąd reguluje zasady, terminy, częstotliwość i sposób wykonywania kontaktów przez rodzica. Kiedy można wnieść sprawę o ustalenie kontaktów z dzieckiem? Jeżeli rodzice nie są w stanie wypracować porozumienia lub gdy drugi rodzic utrudnia wykonywanie kontaktów, zasadnym jest rozważenie złożenia wniosku o uregulowanie kontaktów do Sądu. Kto może złożyć wniosek o sądowe ustalenie kontaktów z dzieckiem? Dla możliwości złożenia wniosku o uregulowanie kontaktów nie ma znaczenia, czy rodzice są / byli małżeństwem. Przesłanką uzasadniająca złożenie wniosku jest brak możliwości realizowania swojego prawa i obowiązku związanego z kontaktami. Z wnioskiem w sprawie ustalenia kontaktów może wystąpić: Podstawowe elementy wniosku o ustalenie kontaktów Zgodnie z art. 126 §1 KPC, wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem powinien zawierać szereg informacji, jakie są wymagane w przypadku pism procesowych, a mianowicie: Określając sposób uregulowania kontaktów należy wziąć pod uwagę przede wszystkim 3 niezwykle istotne czynniki: W ramach uzasadnienia należy określić m.in. sytuację rodzinną dziecka oraz jego rodziców. 6. można rozważyć zgłoszenie dodatkowych wniosków, jak np. o zabezpieczenie kontaktów, sporządzenie opinii biegłego czy przesłuchaniu świadków; 7. własnoręczny podpis wnoszącego; 8. dołączenie i wymienienie załączników à m.in. odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, dowód uiszczenia opłaty sądowej od wniosku. Sądowe ustalenie kontaktów z dzieckiem? Sądowa sprawa o ustalenie kontaktów z dzieckiem prowadzona jest w trybie nieprocesowym. W związku z czym, w celu wszczęcia sprawy sądowej w przedmiocie ustalenia kontaktów należy złożyć wniosek. Z kolei Sąd rozstrzyga kwestię kontaktów w formie postanowienia. Przebieg sądowej sprawy o ustalenie kontaktów: Wniosek składa się do wydziału rodzinnego i nieletnich w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania dziecka. Wniosek podlega opłacie wysokości 100 złotych. 2. Postępowanie przed sądem w sprawie o kontakty z dzieckiem W toku toczącego się postępowania sądowego ustala się jak kontakty z dzieckiem wyglądały do tej pory i jaki scenariusz okaże się najbardziej zgodny z dobrem małoletniego. W tym celu Sąd przede wszystkim przesłucha wnioskodawcę i drugiego rodzica, a także powołanych do sprawy świadków. Nie rzadko, przy ustalaniu kontaktów z dzieckiem koniecznym staje się przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych sądowych – m.in. biegłego psychologa czy psychiatry, a także Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów. Tego rodzaju dowody pozwalają ustalić kompetencje wychowawcze i rodzicielskie rodzica, którego dotyczy ustalenie kontaktów z dzieckiem. 3. Wydanie postanowienia o ustaleniu kontaktów z dzieckiem Postępowanie kończy się wydaniem postanowienia, w którym Sąd określi czy i w jaki sposób mają wyglądać kontakty rodzica z dzieckiem. Postanowienia winny być na tyle szczegółowe i precyzyjne by nie pozostawiały wątpliwości co do zakresu kontaktów. Tym samym Sąd określa jak kontakty mają przebiegać w dni powszednie i weekendy, ale także w szczególnych okresach, takich jak święta, czas ferii i wakacji oraz w inne nietypowe dni – np. Dzień Ojca i Dzień Matki. Sąd może określić dodatkowe obowiązki – np. obowiązek odebrania dzieci z miejsca zamieszkania / szkoły / przedszkola itp. w dniu dokonywania kontaktów oraz odwiezienia do domu / szkoły/ przedszkola po zakończonym spotkaniu/wizycie. Wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem na czas trwania postępowania? Niejednokrotnie we wniosku o ustalenie kontaktów warto rozważyć złożenie wniosku o zabezpieczenie kontaktów. Celem takiego wniosku jest ustalenie jak będą przebiegać kontakty z dzieckiem w trakcie trwania postepowania, tj. do momentu wydania postanowienia przez sąd. Jest to o tyle istotne, że całe postępowanie może trwać nawet przez wiele miesięcy, a składając wniosek o zabezpieczenie kontaktów możemy zatem już na wstępie przynajmniej przejściowo uregulować tę kwestię. Co zrobić, gdy rodzic nie stosuje się do postanowienia sądu i wciąż utrudnia realizację kontaktów z dzieckiem? Niestety zdarza się , iż mimo zapadłego w sprawie postanowienia, drugi rodzic utrudnia kontakty. W takiej sytuacji, rodzic któremu utrudniane są kontakty może wszcząć postępowanie o wykonanie kontaktów, które ma na celu przymuszenie rodzica do respektowania postanowienia sądu. W toku takie postepowania Sąd w pierwszej kolejności zagrozi rodzicowi, że jeśli ten będzie dalej utrudniać realizowanie kontaktów, w ramach kary zapłaci określoną kwotę, ustaloną adekwatnie do sytuacji majątkowej rodzica. A jeśli i to nie poskutkuje, to Sąd realizuje w/w groźne, a zatem przyznaje ustaloną kwotę na rzecz drugiego rodzica. Jeśli rodzic nie zapłaci dobrowolnie kary, wszcząć można egzekucje komorniczą. Gdyby potrzebowali Państwo pomocy w tej materii – zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią !
Mediacje w sprawach cywilnych
Czy sprawa/spór zawsze musi toczyć się dalej przed Sądem i zakończyć wydaniem wyroku? Otóż nie, ponieważ strony w każdej sprawie cywilnej, której charakter na to zezwala, mogą uregulować spór w drodze ugody sądowej lub pozasądowej. Co istotne – ugoda zawarta przed Sądem w skutkach prawnych ma moc prawomocnego wyroku, w tym stanowi tytuł egzekucyjny, który po nadaniu mu klauzuli wykonalności, staje się podstawą do prowadzenia egzekucji przez komornika lub inny organ egzekucyjny. Niewątpliwą zaletą zawarcia ugody jest m. in. na szybsze i tańsze zakończenie sporu, co pozwala stronom na uniknięcie kosztów przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych oraz daje stronom możliwość wpływu na treść ostatecznego porozumienia (ugody). Ważne jest również to, że sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania. Co to jest mediacja? Mediacja jest dobrowolną, poufną metodą rozwiązywania sporu, w której strony sporu, z pomocą bezstronnego i neutralnego mediatora, samodzielnie dochodzą do porozumienia. Mediacja jest jednym z dobrowolnych sposobów rozwiązywania konfliktów. Daje możliwość nawiązania dialogu pomiędzy równymi stronami, wyjaśnienia spornych kwestii i nawiązania porozumienia. Mediacja prowadzona jest przez bezstronnego i neutralnego mediatora. Postępowanie mediacyjne jest poufne. Dzięki zawarciu ugody można przyspieszyć postępowanie oraz zaoszczędzić koszty. Przystąpienie do mediacji nie wiąże się z obowiązkiem zawarcia ugody. Dzięki mediacji strony mogą także wypracować częściowe porozumienie, ustalić jakie fakty nie są między nimi sporne, co pozwala na szybsze i tańsze zakończenie sporu. W jakich sprawach może być prowadzona mediacji? Mediacja może być prowadzona we wszystkich sprawach cywilnych, w których dopuszczalne jest zawarcie ugody, tj. w sprawach, w których wynik postępowania jest zależny od woli stron. Zawarcie ugody, a tym samym prowadzenie mediacji, jest więc możliwe np. w sprawach o: • zapłatę, • zniesienie współwłasności, • dział spadku, • podział majątku Jaki może być wynik mediacji? Mediacja może zakończyć się zawarciem wspólnie wypracowanej ugody, którą podpisują strony. Jeżeli strony zawarły ugodę przed mediatorem, ugodę zamieszcza się w protokole albo załącza się do niego. Sąd może zatwierdzić ugodę zawartą przed mediatorem, jeżeli wystąpią o to z wnioskiem strony ugody lub jedna z nich. Sąd odmówi zatwierdzenia ugody albo nadania jej klauzuli wykonalności, w całości lub w części, wyłącznie wówczas gdy jest ona: sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego zmierza do obejścia prawa, niezrozumiała lub zawiera sprzeczności. Jaki jest wpływ zawarcia ugody na koszty postępowania? W razie umorzenia postępowania na skutek zawarcia ugody przed mediatorem sąd zwraca całą opłatę od pozwu, jeśli ugoda zostanie zawarta przed rozpoczęciem rozprawy i ¾ opłaty, jeżeli ugoda zostanie zawarta po rozpoczęciu rozprawy. Koszty mediacji poniesione przez sąd wchodzą w skład wydatków sądowych, co oznacza, że sąd nakaże ich pokrycie stronie, która sprawę przegrała lub dokona ich stosunkowego rozliczenia w razie wygranej częściowej. Sąd może też w uzasadnionych przypadkach odstąpić od obciążania tymi kosztami stron. Sąd nie obciąży kosztami mediacji strony zwolnionej od kosztów sądowych w całości. Więcej informacji o mediacji, jej przebiegu, skutków oraz kosztów mediacji można uzyskać na następujących stronach internetowych: Potrzebujesz wsparcia w mediacjach – zapraszamy do kontaktu z Kancelarią !
Majątek wspólny, a majątek osobisty małżonków
Zawarcie związku małżeńskiego to z pewnością jedno z ważniejszych wydarzeń w życiu każdego człowieka, które wywołuje zmiany nie tylko w sferze osobistej, rodzinnej, emocjonalnej, ale także prawnej i majątkowej. Z chwilą bowiem wstąpienia w związek małżeński powstają nowe obowiązki, przywileje i prawa. Z kolei pod względem majątkowym oprócz majątków osobistych każdego z nowożeńców, powstaje również trzecia masa majątkowa, czyli majątek wspólny. Czy zatem w małżeństwie wszystko jest wspólne? Zdecydowanie nie. Choć większość dochodów faktycznie zasila głównie majątek wspólny małżonków, to jednak każdy z małżonków w dalszym ciągu posiada także majątek osobisty. Każdy człowiek posiada swój majątek osobisty i jest jego wyłącznym właścicielem w sensie prawnym. Sytuacja jest prosta, gdy nie pozostajemy w związku małżeńskim, który co do zasady generuje ustawową wspólność majątkową. Z chwilą zaś wstąpienia w związek małżeński, niektóre ze składników naszego majątku stają się wspólne z małżonkiem. Co do zasady, z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje wspólność majątkowa (wspólność ustawowa). Zgodnie z art. 31 KRO wspólność majątkowa obejmuje przedmioty majątkowe, które małżeństwo nabyło wspólnie lub przez jednego małżonka w okresie trwania małżeństwa. Innymi słowy, majątek wspólny małżonków obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków i każdego z nich. Art. 31 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przykładowo wymienia składniki majątku wchodzące do majątku wspólnego. Należą do nich: Warto podkreślić, iż powyższe wyliczenie kodeksowe jest tylko przykładowe i nie ma charakteru zamkniętego. Z kolei tym co wchodzi do majątku osobistego każdego z małżonków – są: W tym wypadku wyliczenie stanowi katalog zamknięty. W konsekwencji czego, do majątku wspólnego małżonków wchodzi wszystko, co nie stanowi ich majątków osobistych. Majątek osobisty to zespół aktywów i pasywów oddzielny od majątku wspólnego, który stanowi wyłączną własność każdego z osobna małżonków. Z tego też względu, każdy z małżonków może zarządzać swym majątkiem osobistym samodzielnie nie oglądając się na swoją druga połowę, a nawet dokonywać czynności sprzecznych z wolą współmałżonka, który nie ma do tego majątku żadnych praw. Co ważne, w przypadku rozwodu lub ustania wspólności majątkowej z innych przyczyn majątek osobisty nie jest przedmiotem podziału jako majątek odrębny od majątku wspólnego. Alternatywą jest ustanowienie rozdzielności majątkowej, o której szerzej na naszym innym wpisie. Podczas sporów sądowych, najwięcej problemów i rozbieżności rodzi właśnie ustalenie, które składniki majątku wchodzą do majątku wspólnego, a które do osobistego. Z tego też względy, w sprawach związanych z podziałem majątku wspólnego, warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Zapraszamy do kontaktu, dzięki naszemu doświadczeniu pomożemy Państwu łatwiej, szybciej i skuteczniej przebrnąć przez tę skomplikowaną materię.
Rozdzielność majątkowa
Zawierając związek małżeński między małżonkami z mocy prawa powstaje ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej. Co to oznacza? Najprościej rzecz ujmując, wszystko co zostanie nabyte w czasie trwania związku małżeńskiego (przedmioty oraz nieruchomości ), ale też i długi z tym związane – są wspólne (co do zasady). Wspólne jest zatem pobierane wynagrodzenie za pracę, dochody z innej działalności każdego z małżonków, dochody z majątku wspólnego i osobistego każdego z małżonków, środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków, kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie itd. Niemniej jednak, jeżeli taka będzie wola małżonków lub przyszłych małżonków ( o czym poniżej) to mogą oni ustanowić rozdzielność majątkową. Rozdzielność majątkowa to rodzaj porozumienia małżeńskiego, na który można zdecydować się dobrowolnie lub może zostać nakazany przez sąd. Sposoby ustanowienia Rozdzielność majątkowa w małżeństwie powstaje na zasadzie dobrowolnego postanowienia obu stron przed notariuszem lub poprzez przymusową decyzję sądu. W przypadku umowy przed notariuszem, małżonkowie oświadczają, że zmieniają swój ustrój majątkowy w małżeństwie. Do sporządzenia takiej intercyzy potrzebne są jedynie dane małżonków, ich dokumenty tożsamości oraz odpis skrócony aktu małżeńskiego potwierdzający, że małżeństwo trwa. W treści aktu notarialnego notariusz dokładnie określi dane małżonków oraz datę powstania rozdzielności majątkowej. Co warto zaznaczyć , w tym wypadku – nie jest możliwe ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną. Drugą drogą, która jest wybierana zazwyczaj gdy nie ma zgodności małżonków co do podjęcia takiej decyzji oraz daty powstania rozdzielności majątkowej – jest postępowanie przed sądem. Orzeczenie w tej sprawie na wniosek jednego z małżonków wydaje sąd. Co ważne, rozdzielność majątkowa może powstać między małżonkami na wniosek któregokolwiek z nich, ale także na wniosek wierzyciela jednego z małżonków. W tym trybie rozdzielność majątkowa, w szczególnych przypadkach, może zostać ustanowiona przez sąd z datą wsteczną (przed dniem wniesienia powództwa). Aby sąd wydał orzeczenie w sprawie rozdzielności majątkowej, pomiędzy małżonkami muszą zaistnieć ściśle ustalone okoliczności, czyli ważne powody, które naruszają lub bezpośrednio zagrażają interesom jednego ze współmałżonków, lub jego rodziny. Najczęściej przyczyną złożenia wniosku do Sądu, poza zgodną decyzją małżonków jest : separacja, sytuacja gdy jeden z małżonków zaniedbuje swoje obowiązki względem rodziny, gdy jeden z małż onków trwoni majątek, gdy jeden z małżonków wykazuje zupełną niegospodarność, zatrzymywanie wspólnego dobytku wyłącznie przez jedną ze stron, wyjątkowa niezgodność oraz nieuzasadnione uchylanie się od pomnażania wspólnie wykreowanych dóbr. Kiedy można ustanowić rozdzielność majątkową? Rozdzielność majątkowa to stan prawny, który dotyczy wyłącznie osób pozostających w związku małżeńskim. Tylko bowiem małżonkowie, których małżeństwo trwa, mogą dążyć do ustanowienia rozdzielności majątkowej. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy przyszli małżonkowie chcą ustanowić taki ustrój na przyszłość. W tym wypadku, para, która zamierza się pobrać, może w drodze aktu notarialnego ustalić, iż z dniem zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy stronami powstanie ustrój rozdzielności majątkowej. Taką umowę, potocznie zwaną intercyzą, można zawrzeć u każdego notariusza. Jaki jest skutek rozdzielności majątkowej? To co małżonkowie mieli przed zawarciem związku małżeńskiego oraz to co nabędą w czasie jego trwania pozostanie tylko własnością każdego z nich, a nie własnością wspólną z drugim małżonkiem. Rozdzielność majątkowa nie wpływa na dziedziczenia. Rozdzielność majątkowa dotyczy relacji majątkowych małżonków za ich życia i na czas trwania zawartego przez nich związku małżeńskiego (na przyszłość). Tym samym ustrój majątkowy między małżonkami, nie ma wpływu na prawa do dziedziczenia. Rozdzielność majątkowa nie wpływa również na prawo drugiego współmałżonka do renty po zmarłym współmałżonku? Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie jest przeszkodą do skutecznego ubiegania się o rentę po zmarłym współmałżonku. Podstawowym warunkiem jakie musi spełnić małżonek jest wykazanie, że w dacie śmierci jednego z nich – małżonkowie pozostawali w związku małżeńskim, nie byli ani w separacji faktycznej ani w separacji sądowej. Konkludując, Rozdzielność majątkowa pozwala małżonkom na utrzymanie pełnej niezależności, np. w razie separacji lub rozwodu. Nadto, stanowi swego rodzaju zabezpieczenie przed ewentualną egzekucją prawną, w sytuacji gdy drugi z małżonków popadł w długi. Gdyby potrzebowali Państwo profesjonalnej porady prawnej w tym przedmiocie – zapraszamy do kontaktu.
Ochrona wizerunku dziecka
Zdjęcie Twojego dziecka zostało opublikowane w Internecie bez Twojej zgody ? Jesteś podmiotem, który organizuje np. imprezę sportową i chce publikować zdjęcia dzieci biorących w niej udział? Oto kilka podstawowych informacji, które pomogą zrozumieć temat ochrony wizerunku dziecka. Wstęp Wizerunek jest dobrem prawnie chronionym, co wynika wprost z brzmienia art. 23 Kodeksu cywilnego (Art. 23 KC: Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.). Wizerunek podlega ochronie na podstawie przepisów zawartych w Kodeksie cywilnym, w Ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a także w Ustawie o ochronie danych osobowych. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: „Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Kto decyduje o wizerunku dziecka? Choć wizerunek przynależy do każdego człowieka, a zatem też i do dziecka, to prawo do decydowania o wizerunku dziecka mają najczęściej rodzice (opiekunowie prawni). Wynika to z faktu, że dziecko, nie posiadając pełnej zdolności do czynności prawnych, a zatem nie może samodzielnie rozporządzać swoimi prawami, w tym decydować np. o rozpowszechnieniu swojego wizerunku. Do kiedy to rodzice decydują o udostępnianiu wizerunku dziecka, a od kiedy to małoletni może sam decydować w tym zakresie? Od 13. roku życia osoby niepełnoletnie mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych, a zatem mogą dokonywać pewnych czynności prawnych we własnym zakresie (Art. 15. KC : Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo). Z tego też względu np. na Facebook-u konto założyć może osoba, która ukończyła 13 lat, a na Youtube – 16 lat. To czy nastolatek może sam decydować o rozpowszechnianiu swojego wizerunku – zależy od tego jakie konsekwencji/ skutki będzie za sobą pociągało to rozpowszechnienie. Przykładowo, jeżeli wizerunek byłby rozpowszechniany wyłącznie w mediach społecznościowych lub na stronie internetowej np. klubu sportowego, ośrodka kultury i sportu, biblioteki – to można uznać zgodę nastolatka za wystarczającą. Jeżeli jednak mowa o publikacjach komercyjnych, jak np. reklama – to wymagana jest zgoda rodziców. Innymi słowy, wszystko zależy od zasięgu (tzw. pól eksploatacji) oraz czasu przetwarzania. Reasumując, biorąc pod uwagę w/w przepis art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim – zanim upublicznimy w jakikolwiek sposób wizerunek osoby niepełnoletniej warto, przede wszystkim w przypadku publikacji komercyjnych -zadbać o zgodę rodziców. Zgoda jednego czy obojga rodziców? Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka (Art. 97 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania). Wszystko wydaje się proste, dopóki pomiędzy rodzicami nie dochodzi do rozbieżności zdań odnośnie rozpowszechniania wizerunku dziecka. W tym wypadku również po uwagę wziąć należy zasięg takiej publikacji i jej charakter. W tym kontekście należy się odnieść do treść art. 97 §2 KRO – Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy”. Jeżeli chodzi o publikację zdjęć z wycieczek szkolnych, festynów, zawodów, konkursów- to nie wydaje się być zasadnym uznanie takiej publikacji za tzw. „istotne sprawy dziecka”, a zatem w takich wypadkach za wystraczającą należy uznać zgodę jednego rodzica. Problem zaczyna się w przypadku sprzeciwu drugiego rodzica. Jeżeli jeden z rodziców sprzeciwia się publikacji wizerunku dziecka, to ani drugi z rodziców, ani żadna instytucja, mimo zgody jednego z rodziców – nie mogą rozpowszechniać wizerunku dziecka. W przypadku komercyjnego użycia wizerunku dziecka (prasa, reklama) – zawsze wymagana jest zgoda obojga rodziców / opiekunów prawnych. W sytuacji konfliktu pomiędzy rodzicami decyzję podejmuje sąd rodzinny. Kiedy można opublikować wizerunek dziecka bez uzyskania zgody na publikację? Art. 81 ust. 1 zd.2 oraz ust.2 ustawy o prawie autorskim -wskazuje na wyjątki, tj. sytuacje, kiedy nie jest konieczne uzyskanie zgody pełnoletniej osoby, której wizerunek widoczny jest na zdjęciu lub zgody rodzica na rozpowszechnienie wizerunku dziecka. Mowa o następujących przypadkach: 1) gdy osoba otrzymała zapłatę za pozowanie, Przyjęcie zapłaty za pozowanie, uważane jest za domniemaną zgodę na rozpowszechnianie wizerunku danej osoby. Niemniej jednak , w przypadku wyraźnego zastrzeżenia osoby pozującej o braku zgody na rozpowszechnianie takiego zdjęcia, jego rozpowszechnianie jest bezprawne. Należy jednak pamiętać, że zezwolenie uzyskane na podstawie tego wyjątku nie zabezpiecza publikującego przed ewentualnymi roszczeniami dotyczącymi ochrony dóbr osobistych. Chodzi o przypadek kiedy wizerunek zostałby wykorzystany w sposób, który naruszałby prywatność, godność, czy dobre imię dziecka. Mimo zapłaty wynagrodzenia, taka publikacja daje podstawy do występowania z roszczeniami z tytułu naruszenia dóbr osobistych. 2) gdy mowa o wizerunku osoby powszechnie znanej, , jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych, W przypadku dzieci mowa tu np. o zdjęciu niepełnoletniej aktorki na planie filmowym lub podczas premiery, albo młodego sportowca na zawodach. Należy jednak pamiętać, że wyjątek ten dotyczy sytuacji związanych z pełnieniem funkcji publicznych, a contrario nie dotyczy tych samych osób w sytuacjach prywatnych. 3) gdy osoba stanowi jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza. Przykład – fotograf, który zrobi zdjęcie starówki miasta, a w kadr „weszła mu” wycieczka szkolna – nie musi uzyskiwać zgody rodziców wszystkich uwiecznionych dzieci. Podobnie w przypadku zdjęć ze szkolnych imprez. Powyższy wyjątek nie dotyczy jednak sytuacji, gdy zdjęcie podpiszemy danymi dzieci. Podpisując zdjęcie imionami i nazwiskami dzieci – umożliwiamy ich identyfikację, zaś wszelkie informacje, pozwalające zidentyfikować konkretne osoby – stanowią dane osobowe, a zatem w grę wchodzą regulacje dotyczące RODO oraz przepisy o ochronie danych osobowych. W związku z tym, chcąc opublikować takie dane – musimy uzyskać zgodę na ich przetwarzanie. Zgody, tak jak w przypadku wizerunku – udzielają wyłącznie rodzice. Co gdy chcę cofnąć zgodę na publikację zdjęć dziecka? Osoba, która wyraziła zgodę na publikację wizerunku własnego, lub swojego dziecka może ją cofnąć w każdym momencie. Cofnięcie zgody na publikację wizerunku powoduje, że nie można go będzie w przyszłości rozpowszechniać. Innymi słowy cofnięcie zgody odnosi skutek wyłącznie na przyszłość, ale nie ma wpływu na dotychczasowe publikacje dokonane zgodnie z udzieloną zgodą. Podobnie z resztą jak w przypadku przetwarzania danych osobowych. W jakiej formie należy wyrazić zgodę? Zgoda